Theo thông cáo của đại diện quỹ mang tên Saramago, tác giả Mù lòa, Phúc âm theo Chúa Jesus ra đi thanh thản bên gia đình, sau thời gian dài lâm bệnh. Tháng 8-2008, Saramago bị viêm phổi nặng, nhiều lần phải nhập viện. Tuy nhiên, ông không ngừng viết tiểu thuyết và hét lên đầy phẫn nộ về thế giới hiện tại.
Mấy năm đau ốm cuối đời, Saramago đều đặn xuất bản Hành trình một con voi, tiếp đến là Cain, kể lại câu chuyện kinh thánh về cuộc ám sát Abel một cách hài hước, qua lời người anh em Cain. Jose nhận giải Nobel văn học 1998 cho các tác phẩm mang tính ngụ ngôn, hàm chứa trí tưởng tượng phong phú, lòng trắc ẩn và tính hài giễu, giúp độc giả nhận chân hiện thực của thế giới.
Năm 1992, sau scandal với quê hương Bồ Đào Nha- cuốn Phúc âm theo Chúa Jesus khiến nhà thờ tức giận - Saramago cùng vợ thứ hai Pilar del Rio lưu vong. Đất nước ông rời bỏ nay giảng hòa với đứa con nổi loạn, dành hai ngày quốc tang cho Saramago vào 19, 20-6 để tưởng nhớ Nobel văn học Bồ Đào Nha duy nhất cho tới thời điểm này.
“Jose Saramago trở thành tác giả Bồ Đào Nha được dịch nhiều nhất, nhiều cuốn được xuất bản khắp nơi trên thế giới”, Chính phủ Bồ Đào Nha nhấn mạnh trong cuộc họp bất thường các bộ trưởng tối 18-6. Nhận xét của người không cùng quan điểm chính trị với nhà văn: “Jose Saramago sẽ thành một cuốn sách tham khảo lớn của nền văn hóa chúng tôi. Tác phẩm văn học rộng lớn của ông còn cuốn hút nhiều thế hệ nữa trong tương lai”- Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Bồ Đào Nha, Jeronimo de Sousa nói về nỗi đau lớn sau sự ra đi của “chiến binh lớn”, gia nhập Đảng từ 1969.
Cái chết của Nobel Saramago gợi tiếc thương cả ở Tây Ban Nha, theo lời đại diện chính phủ: “Saramago là một trong số người Tây Ban Nha, cất tiếng nói cho những con người yếu đuối nhất”. Chủ tịch Hội nhà văn, nghệ sỹ Cuba: “Cuba mất một người bạn lớn, một tấm gương, nhà sáng tạo không ngừng”.
Sinh ngày 16-11-1922 tại Azinhaga, ngôi làng miền trung Bồ Đào Nha, José de Sousa Saramago xuất thân trong gia đình nông dân nghèo. Trong 60 năm theo nghiệp viết, Saramago xuất bản hơn 30 cuốn sách, kể cả tiểu thuyết, thơ, tiểu luận và kịch. Từ 2008, Saramago lập blog cá nhân bình luận thời sự và là nơi trút sự phẫn nộ. Mọi cái tên, Hang động, Tôi mù rồi (trích tiểu thuyết Mù lòa) đã được dịch ra tiếng Việt.
Theo Tiền Phong/TV5