Các con số không chỉ đơn giản là tập hợp của những kí  tự từ 0 đến 9 mà đã đồng hành cùng loài người đi qua lịch sử, từ nét vạch đầu tiên trên cát đến những phép tính phức tạp. Có đến hàng triệu nhà toán học trên toàn thế giới nhưng chỉ có một người duy nhất tìm ra khoảng cách tưởng như vô hình nhưng lại luôn hiện hữu giữa những cặp số nguyên tố “sinh đôi”, cũng là thuật ngữ ẩn dụ cho cho sự cô đơn của mỗi kiếp người, đó là Paolo Giordano.


Sẽ không ít người thấy bất ngờ nếu biết rằng nhà vật lí học người Ý sinh năm 1982 này là tác giả trẻ nhất từ trước đến nay từng đoạt giải thưởng văn học danh giá Premio Strega. Nhưng phải đọc tác phẩm đầu tay của Paolo Giordano - Nỗi cô đơn của các số nguyên tố, độc giả mới thấu hiểu được một nhân sinh quan đầy triết học nhưng cũng rất nhân văn của anh. Trong đó, tác giả đã không viết một câu chuyện kết thúc có hậu mà lại vẽ một bức tranh với những gam màu tối bằng cuộc đời của 2 số phận đặc biệt.

Đó là Alice - cô gái mắc chứng bệnh chán ăn và bị què sau một tai nạn trượt tuyết và thần đồng toán học Matia - chàng trai luôn bị dằn vặt bởi kí ức trong quá khứ đã từng bỏ rơi đứa em gái sinh đôi bị thiểu năng của mình. Hai con người đó không thể tự tìm ra lối thoát sau cú sốc tinh thần ngày thơ bé và cứ thế đã khép cánh cửa tâm hồn mình, quay lưng lại với cả thế giới. Họ giống nhau đến đáng ngạc nhiên, từ việc tự hành hạ mình đến cách quan sát và đánh giá mọi thứ xung quanh bằng ánh mắt thờ ơ. Nhưng khi họ gặp nhau, tưởng như đã tìm ra số “1” chứ không chỉ “chia hết” cho bản thân mình nữa, thì giống như quy luật của toán học: giữa 2 số nguyên tố bao giờ cũng có ít nhất một số chẵn đứng giữa, những rào cản tâm lí vô hình kia lại ngăn họ đến với nhau.

Thứ tình cảm “vượt lên trên cả tình bạn hay tình yêu” mà Alice và Matia tìm thấy ở nhau trong Nỗi cô đơn của các số nguyên tố có lẽ chính là sự đồng điệu của những kẻ cô đơn, lạc lõng giữa cuộc đời. Họ vẫn sống bình thường, Alice đã lấy chồng và thậm chí họ còn thành công: Matia đã trở thành một giáo sư dạy môn Toán đại trường đại học, nhưng họ lại chưa bao giờ thoát được nỗi ám ảnh đã đeo đẳng suốt từ ngày thơ bé. Và vì thế, 2 nhân vật chính của câu chuyện vẫn cứ mải miết đi tìm thứ hạnh phúc mà họ đáng được hưởng như bao người bình thường khác: sự thanh thản và đồng cảm từ một người khác. Trong hành trình đó, độc giả được cảm nhận rõ rệt nỗi thống khổ của ngày tháng đơn côi được Matia cố dìm đi trong những bài toán khó hay Alice níu kéo bằng cuộc hôn nhân tuyệt vọng với người chồng mà cô không yêu thương.


Sở dĩ nói  Nỗi cô đơn của các số nguyên tố đã khai thác được triệt để hình tượng toán học “số nguyên tố” là bởi, không chỉ có cặp số sinh đôi Matia và Alice, mà ngay cả trong tuyến nhân vật phụ của truyện, dường như mỗi nhân vật đều là một kẻ độc hành, như Denis chẳng hạn. Là người đồng tính bẩm sinh, ngay từ khi sịnh ra, tạo hóa đã tước bỏ quyền được hòa nhập với thế giới như một người bình thường của anh, và qua đó quy định nỗi cô đơn. Và ngay cả khi Denis có nhận ra mình thích cậu bạn Matia, thì đó cũng là một thứ tình cảm không kết quả, không lối thoát. Có cảm giác như, Paolo Giordano đã chạm tới những góc sâu kín nhất trong tâm hồn các nhân vật của mình để gào thét khao khát yêu thương.

Sự cô đơn trong nội tại mỗi cá nhân là một chủ đề khá quen thuộc trong văn học Châu Á, nhưng lại hiếm gặp với các tác phẩm phương Tây, và Nỗi cô đơn của các số nguyên tố là một trong số ít ỏi đó. Không quá logic hay cứng nhắc với các con số biện chứng như trong Giáo sư và công thức toán, Vụ án trường Oxford hay Giấc mơ của Einstein, bằng một nhịp điệu chậm rãi và bình thản với những câu văn dài nhưng được chia cách bởi nhiều dấu phẩy, Paolo Giordano dẫn người đọc vào một thế giới đầy ám ảnh của nỗi cô đơn thật tự nhiên. Cái hay của tác phẩm là ở chỗ, thay vì áp đặt cảm xúc của mỗi nhân vật lên độc giả bằng những tính từ đầy gợi tả, nhà văn lại để nó âm thầm len lỏi và xâm chiếm suy nghĩ của họ.

Chúng ta sẽ không tìm thấy sự cầu kì, bóng bẩy trong giọng văn, nhưng Paolo Giordano lại hoàn toàn thuyết phục được độc giả của mình bằng một câu chuyện đầy hơi thở thời đại. Trong thế giới hiện tại, nơi mà quyền con người đang ngày một được ưu tiên và người ta đang đòi hỏi không gian riêng cho mình, thì Nỗi cô đơn của các số nguyên tố sẽ làm độc giả giật mình tự hỏi phải chăng đôi khi “mất tự do” cũng là một hạnh phúc?