Bộ GD-ĐT vừa ban hành thông tư sửa đổi, bổ sung một số quy định về đánh giá học sinh tiểu học, THCS và THPT, có hiệu lực từ ngày 1/12.

Theo quy định mới, Bộ GD-ĐT giao Sở GD-ĐT chủ trì xây dựng, thẩm định, cung cấp đề kiểm tra định kỳ chung cho các cơ sở giáo dục trên địa bàn đối với một số môn học đánh giá bằng điểm số do sở lựa chọn. Việc kiểm tra phải được thông báo trước và tổ chức vào cuối học kỳ I, cuối năm học đối với lớp 5; cuối học kỳ I và II đối với lớp 9, lớp 12.

Chia sẻ với VietNamNet, ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông (Bộ GD-ĐT) cho hay, việc kiểm tra, đánh giá diện rộng nhằm nâng cao chất lượng quản lý giáo dục, bảo đảm kết quả đánh giá học sinh ngày càng khách quan, công bằng và phản ánh đúng thực chất chất lượng dạy và học.

Cụ thể, khi có đề kiểm tra chung, ngành Giáo dục có thêm căn cứ để phân tích, đối chiếu kết quả giữa các cơ sở giáo dục; nhận diện ưu điểm, hạn chế và các vấn đề cần quan tâm trong quá trình thực hiện chương trình. “Trên cơ sở đó, cơ quan quản lý có thể chỉ đạo sát hơn; nhà trường và giáo viên có thêm thông tin để điều chỉnh hoạt động dạy học, hỗ trợ học sinh phù hợp với năng lực và mức độ tiến bộ của từng em”, ông Tài nói.

Theo ông Tài, muốn quản lý chất lượng thực chất, cần có thông tin đủ tin cậy, có cơ chế đối chiếu, giám sát và kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường; đồng thời khắc phục bệnh thành tích và ngăn chặn việc can thiệp trái quy định làm sai lệch kết quả học tập.

“Quan điểm của Bộ là tổ chức kiểm tra, đánh giá trên diện rộng để có thêm căn cứ quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục; không chạy theo điểm số, không tạo thêm áp lực không cần thiết và không để thành tích làm sai lệch mục tiêu giáo dục”, ông Tài nói.

W-thai van tai.JPG.jpg
Ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông (Bộ GD-ĐT). Ảnh: Thanh Hùng

Ông Tài cho rằng, việc tăng cường tính khách quan, công bằng và thực chất trong kiểm tra, đánh giá là một trong những yêu cầu quan trọng của đổi mới giáo dục hiện nay. “Cần nhìn nhận đúng rằng mục tiêu của Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT không chỉ là khắc phục tình trạng ‘làm đẹp điểm số’, mà rộng hơn là nâng cao chất lượng quản lý, bảo đảm kết quả đánh giá phản ánh đúng mức độ đạt được của học sinh và hỗ trợ quá trình dạy học”, ông Tài nói.

Theo ông, nếu kết quả đánh giá không phản ánh đúng năng lực và mức độ tiến bộ của học sinh thì việc phát hiện những nội dung các em còn hạn chế, điều chỉnh phương pháp dạy học và hỗ trợ học sinh sẽ gặp khó khăn. Kết quả thiếu khách quan cũng có thể ảnh hưởng đến sự công bằng giữa học sinh, giữa các cơ sở giáo dục và làm giảm niềm tin của xã hội đối với chất lượng giáo dục.

“Vì vậy, kiểm tra định kỳ chung ở một số môn, khối lớp sẽ tạo thêm căn cứ đối chiếu, phân tích kết; qua đó giúp cơ quan quản lý và nhà trường nhận diện những dấu hiệu cần xem xét, nhưng không mặc nhiên coi chênh lệch kết quả là bằng chứng của việc nâng điểm hay vi phạm. Mọi dấu hiệu bất thường cần được xác minh khách quan, dựa trên dữ liệu và quy trình kiểm tra phù hợp”, ông Tài nói.

Tuy nhiên, ông Tài cho rằng, muốn khắc phục bệnh thành tích, không thể chỉ trông chờ vào một đề kiểm tra chung hay một giải pháp kỹ thuật. Cần thực hiện đồng bộ: đổi mới cách dạy và học; nâng cao chất lượng kiểm tra, đánh giá; tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu; minh bạch quy trình, kết quả; sử dụng dữ liệu để phát hiện dấu hiệu bất thường; đồng thời xử lý nghiêm những hành vi cố tình làm sai lệch kết quả.

“Cũng cần nhấn mạnh rằng đánh giá thực chất không có nghĩa là chỉ chú trọng điểm số hay tăng mức độ khó của bài kiểm tra. Đánh giá phải giúp học sinh biết mình đã đạt được gì, còn hạn chế ở đâu và cần tiếp tục cố gắng thế nào. Những học sinh còn khó khăn phải được hỗ trợ để tiến bộ, chứ không phải bị gắn nhãn hoặc so sánh máy móc với các bạn. Mục tiêu cuối cùng không phải là làm cho điểm số cao hơn hay thấp đi, mà là bảo đảm điểm số và nhận xét phản ánh trung thực kết quả học tập; mỗi học sinh được đánh giá công bằng, được hỗ trợ để tiến bộ và được phát triển đúng năng lực”, ông Tài nói.

Theo Vietnamnet