'Ma xó' dừng chiếu sau lệnh hạn chế của Cục Điện ảnhNhà sản xuất cho biết phim điện ảnh kinh dị, tâm linh dân gian "Ma xó" chính thức ngừng chiếu tại rạp từ ngày 23/6, dù đang có doanh thu tốt.
‘Ma xó’ đột ngột rời rạp gây tranh luận
Ngày 23/6, Ma xó chính thức rời rạp, kết thúc hành trình tại phòng chiếu Việt với doanh thu 146 tỷ đồng. Đáng nói, bộ phim kinh dị của đạo diễn Phan Bá Hỷ thông báo rời rạp ngay sau khi Cục Điện ảnh phát hành công văn đề nghị các đơn vị sản xuất, phát hành không tập trung quá mức vào các yếu tố bạo lực, máu me, mê tín và giật gân.
Sự trùng hợp này nhanh chóng tạo tranh luận trên mạng xã hội. Không ít ý kiến đặt câu hỏi liệu công văn của cơ quan quản lý có tác động trực tiếp đến số phận của một bộ phim kinh dị đang đạt doanh thu khả quan hay không.
Trao đổi với Tiền Phong, PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội - cho rằng cần hết sức thận trọng trước những suy luận như vậy.
"Không nên vội đồng nhất sự trùng hợp về thời điểm với quan hệ nguyên nhân - kết quả. Nếu chưa có thông tin chính thức từ cơ quan quản lý hoặc nhà sản xuất, không thể nói công văn của Cục Điện ảnh là 'lệnh dừng chiếu' hay hành động 'cản bước' phim kinh dị ra rạp Việt", ông nói.
Theo ông, sự việc cho thấy một khoảng trống nhất định trong truyền thông chính sách. Khi thông điệp chưa được giải thích đầy đủ, công chúng dễ hiểu rằng cơ quan quản lý đang hạn chế phim kinh dị, trong khi tinh thần của công văn không nằm ở việc phủ nhận hay ngăn cản thể loại này.
Công văn không nhằm ‘khai tử’ phim kinh dị
PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho rằng công văn của Cục Điện ảnh cần được nhìn nhận như một tín hiệu điều tiết văn hóa, thay vì một động thái siết chặt sáng tạo.
Thời gian qua, phim kinh dị trở thành hiện tượng của phòng vé Việt. Có thời điểm, ba bộ phim dẫn đầu doanh thu đều thuộc thể loại này. Trong bối cảnh đó, việc cơ quan quản lý nhắc lại trách nhiệm xã hội của hoạt động sản xuất, phát hành và phổ biến phim là điều dễ hiểu.
Điện ảnh là ngành công nghiệp văn hóa, nhưng không chỉ là hoạt động kinh doanh giải trí thuần túy. Mỗi bộ phim đến với công chúng đều góp phần định hình cảm xúc, thị hiếu và cách nhìn nhận thế giới của khán giả, đặc biệt là khán giả trẻ.
Phim kinh dị là thể loại chính đáng của điện ảnh thế giới, vấn đề nằm ở cách làm phim.
Liệu nhà làm phim sử dụng nỗi sợ để khám phá chiều sâu tâm lý con người, những ám ảnh xã hội và ký ức văn hóa, hay chỉ biến nỗi sợ thành công cụ câu khách bằng các chi tiết máu me, giật gân và mê tín?
"Công văn đặt ra yêu cầu rất đúng lúc: điện ảnh cần tự do sáng tạo, nhưng tự do ấy phải đi cùng trách nhiệm văn hóa, trách nhiệm thẩm mỹ và trách nhiệm với cộng đồng", PGS.TS Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh.
Cơ hội cho phim kinh dị Việt
Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, công văn của Cục Điện ảnh sẽ không khiến thị trường phim kinh dị "đóng băng". Ngược lại, nếu được hiểu đúng, đây có thể là cơ hội để thể loại này phát triển bền vững hơn.
Ông cho rằng các dự án kinh dị trong thời gian tới sẽ phải đầu tư nhiều hơn cho kịch bản, tâm lý nhân vật, chiều sâu văn hóa và thông điệp xã hội thay vì phụ thuộc vào các cảnh hù dọa.
Nỗi sợ sâu nhất không phải lúc nào cũng đến từ hình ảnh máu me. Nó có thể đến từ sự đổ vỡ gia đình, mặc cảm tội lỗi, ký ức bị chôn vùi hay những vùng tối trong đời sống hiện đại.
Phim kinh dị Việt Nam đang sở hữu lợi thế lớn từ kho tàng văn hóa dân gian, tín ngưỡng, truyền thuyết và những câu chuyện đời sống đặc thù của người Việt. Tuy nhiên, việc khai thác các chất liệu này cần dựa trên tri thức văn hóa và sự tôn trọng cộng đồng, thay vì chỉ vay mượn yếu tố tâm linh để tạo cảm giác sợ hãi.
Các nhà sản xuất cần xem công văn như một tín hiệu điều chỉnh chiến lược, không phải một rủi ro.
"Phim kinh dị vẫn có khán giả, vẫn có thị trường. Nhưng muốn đi đường dài thì phải nâng chuẩn. Khi chuẩn mực tăng lên, những bộ phim làm tử tế sẽ có lợi thế, còn những sản phẩm chỉ dựa vào chiêu trò sẽ dần bị sàng lọc", ông nói.
Từ câu chuyện Ma xó, PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho rằng điều cần thiết lúc này là sự minh bạch từ nhà làm phim, sự rõ ràng trong truyền thông chính sách và một thị trường trưởng thành hơn.
"Phim kinh dị không bị cấm đoán, nhưng cũng không nên phát triển bằng mọi giá. Thị trường cần doanh thu, khán giả cần giải trí, nhưng xã hội cũng cần những tác phẩm giúp con người sau khi bước ra khỏi rạp không chỉ thấy sợ, mà còn thấy mình được suy nghĩ, được thanh lọc và được nâng lên”,PGS.TS Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh.
Theo Tiền Phong
