Những ngày gần đây, câu chuyện về quy trình kiểm tra khí thải với xe chạy dầu tại các trung tâm đăng kiểm tiếp tục gây ra nhiều tranh cãi dữ dội trong cộng đồng. Không ít chủ xe, đặc biệt là xe đời cũ, bày tỏ tâm trạng lo lắng khi chứng kiến cảnh phương tiện của mình bị “đạp thốc ga” đến sát vạch đỏ để đo khói. Với họ, đó không chỉ là một thao tác kỹ thuật, mà là khoảnh khắc “đứng tim” vì sợ chiếc xe của mình có thể gặp rủi ro.

Những nỗi lo phía sau mỗi lần “đạp hết chân ga”

Anh Lê Nhuận Trí (Đông Anh, Hà Nội), chủ chiếc Hyundai Santa Fe 2.2D sản xuất năm 2021, cho biết anh vừa đưa xe đi đăng kiểm "thành công" tại Trung tâm đăng kiểm 2907D (xã Đông Anh) nhưng không khỏi “xót ruột” khi chứng kiến quy trình thử khí thải.

“Xe tôi đời 2021, khi vào đăng kiểm họ đạp ga sát sàn, giữ khá lâu, lại không chỉ một hai lần mà lặp đi lặp lại nhiều lần. Thực sự rất xót. Gần 20 năm cầm lái, tôi chưa bao giờ có khái niệm ‘ga sát ván’. Đường sá giới hạn tốc độ, mấy khi chạy quá 80 km/h mà phải ép máy như vậy?”, anh chia sẻ.

Anh Văn Anh (Hạ Long, Quảng Ninh), đang sử dụng một chiếc Toyota Fortuner máy dầu đời 2015, cho rằng chưa từng có chủ xe nào sử dụng phương tiện của mình theo cách “đạp hết ngưỡng” như vậy trong điều kiện bình thường.

“Khi động cơ đang hoạt động, cần tăng ga từ từ để vòng tua tăng dần. Nếu đạp đột ngột có thể làm nhiệt độ kim loại tăng nhanh, dầu bôi trơn chưa kịp lên đủ, nhiên liệu phun nhiều chưa cháy hết. Mục đích là đạt vòng tua yêu cầu, chứ không phải đạp thật mạnh”, anh nói. 

a3643f24 dc34 4ea9 bb49 6cea7e7571c3 (1).jpg
Đạp ga kịch sàn để đo khí thải ô tô, nhiều chủ xe máy dầu “xót ruột”, lo hỏng động cơ xe. Ảnh: Hoàng Hiệp

Nhiều ý kiến cho rằng việc đẩy vòng tua lên mức cao tối đa khi xe không tải chưa phản ánh đúng điều kiện vận hành thường ngày, đặc biệt với động cơ diesel vốn đặc trưng nhiều khói hơn so với máy xăng.

Anh P. Hải (Hà Nội), hiện sử dụng Ford Ranger 2023 bản số tự động, cho biết anh không khỏi băn khoăn khi nghĩ tới kỳ đăng kiểm sắp tới.

“Vài tháng nữa tôi phải đi đăng kiểm mà nghe nói phải ký giấy miễn trừ trách nhiệm nếu xảy ra sự cố trong quá trình kiểm tra. Việc đạp ga hết cỡ khi xe không tải khiến tôi thực sự khó hiểu, không biết vì sao lại đưa ra quy trình như vậy”, anh nói.

Xem video:

Một chiếc xe Ford Transit đang được "đạp hết chân ga" để đo khí thải tại một trung tâm đăng kiểm (nguồn: V.Đ)

Theo anh Hải, trong điều kiện giao thông thực tế tại Việt Nam, rất hiếm khi người lái có thể đạp tới nửa chân ga, chứ chưa nói đến hết hành trình bàn đạp. “Đường sá đông đúc, vừa nhích ga lên là lại phải nhả ra ngay. Gần như không có điều kiện vận hành ở mức ga lớn khi xe đang có tải”, anh chia sẻ.

Từ thực tế đó, anh cho rằng cách kiểm tra hiện nay chưa thực sự phù hợp với điều kiện sử dụng phương tiện. “Nếu trong thực tế không bao giờ vận hành như vậy thì việc đạp hết ga khi xe không tải để kiểm tra liệu có hợp lý? Tôi thấy thao tác này tiềm ẩn rủi ro, có thể ảnh hưởng đến động cơ”, anh bày tỏ.

Nam chủ xe cũng băn khoăn khi chủ phương tiện phải ký cam kết tự chịu trách nhiệm nếu phát sinh hỏng hóc. “Cảm giác như mang xe còn đang bình thường đi kiểm tra, xong lại nơm nớp lo rủi ro. Vừa tốn thời gian, vừa phát sinh chi phí nếu có sự cố thì thực sự rất áp lực với người sử dụng”, anh nói thêm.

Anh Nguyễn Quang Giáp (Cầu Giấy, Hà Nội), tài xế nhiều năm kinh nghiệm, mới đây đưa chiếc Isuzu D-Max 1.9 diesel đời 2020 đi đăng kiểm tại Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới 2927D (đường Phạm Văn Đồng, phường Nghĩa Đô) chia sẻ kinh nghiệm “truyền miệng” trước khi vào quy trình kiểm tra.

Anh Giáp nhắc nhở: “Trước khi vào chuyền, mọi người nên để xe nổ máy cho ấm, đừng để máy ở nhiệt độ quá thấp. Khi vào, họ sẽ đạp ga lên cao, nếu động cơ chưa đạt nhiệt độ làm việc sẽ ảnh hưởng đến độ bền của máy. Và nhớ tắt điều hòa để đảm bảo an toàn cho lốc lạnh nữa.”

Thử khí thải vòng tua cao, phù hợp kỹ thuật hay tiềm ẩn rủi ro?

Liên quan đến vấn đề này, anh Đào Sơn Nam, chủ một trung tâm bảo dưỡng ô tô ở Long Biên, Hà Nội cho biết, quy trình đạp ga kịch sàn để đo khí thải, đặc biệt với động cơ diesel, đang khiến nhiều chủ xe và thợ sửa chữa lo ngại.

 “Ngoài thực tế vận hành, rất hiếm khi tài xế đẩy vòng tua lên 3.000-5.000 vòng/phút khi xe không tải. Bình thường chạy đường trường, vòng tua chỉ dao động khoảng 1.500-2.200 vòng/phút là đã đủ lực và tiết kiệm nhiên liệu”, anh Nam phân tích.

Về nguyên lý kỹ thuật, động cơ được thiết kế để các hệ thống nhiên liệu, gió, turbo, cảm biến… phối hợp nhịp nhàng khi tăng ga từ từ. Nếu đạp ga đột ngột khi xe đứng yên, không tải, một số chi tiết có thể không kịp thích ứng. “Tăng ga từ từ thì áp suất dầu, hệ thống bôi trơn, làm mát sẽ lên dần theo vòng tua. Nhưng nếu đạp thốc ga, áp suất thay đổi đột ngột, có thể dẫn đến rủi ro như nhảy cam, hỏng tăng cam, thậm chí bó máy với những động cơ đã cũ”, anh Nam nhận định.

814e3f7d b8ff 4a86 9c0d cfae47dd99e7.jpg
Phần mềm sẽ tự ghi nhận và tổng hợp kết quả đo kiểm. Ảnh: Hoàng Hiệp

Điều khiến nhiều chủ xe băn khoăn là khi đăng kiểm, họ phải ký cam kết miễn trừ trách nhiệm nếu xảy ra hỏng hóc trong quá trình thử. Như vậy, nếu phát sinh hư hỏng, các chủ xe phải tự chịu. Khoản chi phí sửa chữa các sự cố như bục ống nước, hỏng tăng cam hay nặng hơn là vỡ lốc máy có thể lên tới hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng. 

Đặc biệt với xe đời cũ, đã sử dụng 10-15 năm, nguy cơ phát sinh vấn đề càng lớn nếu động cơ không còn ở trạng thái tối ưu. Theo anh Nam muốn vượt qua bài kiểm tra khí thải trong điều kiện siết chặt tiêu chuẩn, xe phải có hệ thống nhiên liệu sạch, kim phun hoạt động tốt, turbo ổn định, cảm biến chính xác và động cơ còn “khỏe”. Nếu không, rất dễ trượt kiểm định hoặc phát sinh hỏng hóc khi thử vòng tua cao.

Tuy vậy, anh Nam cũng cho rằng các trung tâm đăng kiểm chỉ đang thực hiện theo quy định hiện hành. “Luật ban hành thì đăng kiểm viên phải làm đúng quy trình. Chủ xe muốn đăng kiểm thuận lợi thì buộc phải bảo dưỡng kỹ trước khi đi. Không đạt thì phải sửa, chứ không còn cách khác”, anh nói.

Theo Vietnamnet