Chị Lê Kiều Minh (ở Hà Nội) kể về trường hợp của mình: 7 năm yêu nhau, hai bên được cha mẹ ủng hộ, chỉ chờ anh ổn định sự nghiệp rồi kết hôn. Nhưng điều đó đã không xảy ra.
Anh quê ở tỉnh xa, lên thành phố học đại học. Những năm đầu chưa có thu nhập, phần lớn chi phí sinh hoạt, học phí… của anh đều do chị lo liệu để anh yên tâm học lên thạc sĩ.
Ra trường, anh có việc làm nhưng thu nhập còn hạn chế. Chị tiếp tục mua xe máy cho anh để tiện đi làm, đồng thời đưa thêm một khoản tiền để anh đầu tư thiết bị nghiên cứu, khởi nghiệp. Thời điểm đó, không ai nghĩ đến giấy tờ vay mượn, gia đình hai bên đều cho rằng sớm muộn gì cũng thành thông gia.
Dần dà, công việc của anh thuận lợi, thu nhập cải thiện. Tuy nhiên, khi bàn chuyện cưới xin, anh bắt đầu né tránh. Sau đó, chị vô tình phát hiện tin nhắn tình cảm của anh với cô gái khác. Khi được hỏi, anh thừa nhận “có cảm xúc mới” và muốn chia tay với chị.
Xác định không thể níu kéo tình cảm, chị Minh muốn được tư vấn pháp luật về việc đòi lại số tiền đã chi cho bạn trai suốt nhiều năm.
Luật sư Nguyễn Viết Hoàng Sơn (Công ty Luật TAT Law Firm) trả lời: Việc đòi lại số tiền này được xem xét theo Bộ luật Dân sự 2015 (BLDS 2015), cụ thể là các quy định về tặng cho tài sản và tặng cho có điều kiện.
Tặng cho tự nguyện (không điều kiện): Theo Điều 457 BLDS 2015, hợp đồng tặng cho tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên tặng cho giao tài sản của mình và chuyển quyền sở hữu cho bên được tặng cho mà không yêu cầu đền bù.
Trong trường hợp này, quyền sở hữu được chuyển giao ngay lập tức (Điều 238 BLDS 2015), chị không thể đòi lại vì đây là hành vi tự nguyện.
Tặng cho có điều kiện: Theo Điều 462 BLDS 2015, bên tặng cho có thể yêu cầu bên được tặng cho thực hiện một hoặc nhiều nghĩa vụ trước hoặc sau khi tặng cho. Điều kiện tặng cho không được vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.
Trường hợp điều kiện là “gắn bó, chăm sóc lẫn nhau” hoặc nghĩa vụ tương tự dựa trên 7 năm yêu đương, sự ủng hộ của gia đình, chị có thể đòi lại khoản hỗ trợ nếu chứng minh được bạn trai vi phạm nghĩa vụ.
Theo khoản 3 Điều 462 BLDS 2015, nếu chứng minh được điều kiện tặng cho không được thực hiện, chị có quyền đòi lại tài sản và yêu cầu bồi thường thiệt hại.
Vay mượn: Theo Điều 463 BLDS 2015, hợp đồng vay tài sản phải có thỏa thuận hoàn trả. Do không có giấy tờ, rất khó chứng minh trường hợp của chị Minh là vay nợ thay vì tặng cho.
Chị Minh có thể tiến hành một số bước đòi lại tài sản như sau:
Thu thập chứng cứ: Biên lai chuyển khoản, hóa đơn chi trả học phí, mua xe máy, thiết bị nghiên cứu; tin nhắn, email, ghi âm thể hiện ý định “sẽ là chồng” của bạn trai và yêu cầu hoàn trả khi chia tay; lời khai của nhân chứng (gia đình, bạn bè).
Thương lượng hòa bình: Gửi yêu cầu hoàn trả bằng văn bản hoặc thông điệp điện tử (thư tay, email, tin nhắn có xác nhận), nêu rõ lý do, số tiền và chứng cứ; nếu đạt thỏa thuận, lập biên bản hoàn trả và công chứng.
Khởi kiện dân sự: Nộp đơn tại tòa án nơi bạn trai cư trú hoặc làm việc, kèm chứng cứ, bản sao giấy tờ tùy thân, tạm ứng án phí. Thời gian giải quyết khoảng 4–6 tháng, có thể kéo dài hơn. Chị có quyền kháng cáo nếu không đồng ý với bản án sơ thẩm.
Trong trường hợp bị từ chối hoặc gặp khó khăn, chị có thể yêu cầu cơ quan tư pháp hướng dẫn bổ sung hoặc khiếu nại lên tòa án cấp cao hơn. Luật sư khuyến nghị chị liên hệ chuyên gia pháp lý để được tư vấn chi tiết.
Theo Vietnamnet
