Đó là chia sẻ của ông Trần Hữu Linh - Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) tại Hội nghị lấy ý kiến rộng rãi dự thảo Nghị định thay thế các Nghị định của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu, sáng 30/9.

Thay đổi đáng chú ý nhất trong dự thảo nằm ở cơ chế điều hành giá bán lẻ xăng dầu. Theo dự thảo, Nhà nước sẽ không công bố giá cơ sở định kỳ mà chuyển sang kiểm tra, giám sát. Thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối đáp ứng điều kiện được chủ động quyết định, công bố và kê khai giá bán xăng dầu.

Theo dự thảo, giá bán lẻ được xác định trên cơ sở giá mua, chi phí tạo nguồn, chi phí kinh doanh định mức, lợi nhuận và các khoản thuế.

Trong đó, giá mua, chi phí tạo nguồn được xác định theo thực tế kinh doanh, còn lợi nhuận do doanh nghiệp quyết định.

Doanh nghiệp được điều chỉnh chi phí kinh doanh định mức hằng năm theo biến động CPI theo cơ chế dự thảo; định kỳ 3 năm, Bộ Công Thương rà soát và công bố lại mức chi phí trên cơ sở báo cáo kiểm toán độc lập.

W-gia xang dau.png
Bộ Công Thương muốn để doanh nghiệp được tự quyết giá xăng dầu. Ảnh: Thạch Thảo

“Như vậy, giá xăng dầu sẽ do thị trường và doanh nghiệp quyết định. Khi nghị định có hiệu lực, chúng ta phải chấp nhận mỗi cây xăng có thể một giá, mỗi thương nhân đầu mối hoặc hệ thống phân phối có thể áp dụng mức giá khác nhau”, ông Linh nói.

Theo Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, khi cơ chế mới được áp dụng, các cửa hàng bán lẻ cũng có thêm dư địa xử lý chiết khấu và chi phí kinh doanh, thay vì liên tục phản ánh tình trạng chiết khấu bằng 0.

Ở địa bàn xa cảng, kho, thương nhân đầu mối được quyết định giá bán thực tế cao hơn nhưng không vượt quá 2% so với mức giá do doanh nghiệp công bố cùng thời điểm để bù đắp chi phí phát sinh hợp lý.

Doanh nghiệp phải công bố giá trước thời điểm điều chỉnh và thực hiện kê khai trong vòng một ngày làm việc, kết nối dữ liệu giá với cơ quan quản lý.

Điều đó cũng đặt ra khả năng giá xăng tại một cửa hàng có thể tăng vào buổi sáng và giảm ngay trong ngày nếu doanh nghiệp thay đổi chính sách giá, ông Linh cho hay. Khi đó, người tiêu dùng sẽ phải chủ động so sánh giữa các cửa hàng và hệ thống trước khi mua, thay vì tham chiếu một mức giá điều hành chung.

Theo ông Linh, doanh nghiệp có chi phí thấp, tổ chức nguồn hàng tốt và vận hành hệ thống hiệu quả có thể giảm giá để thu hút khách hàng. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý cơ chế mới có thể tạo chênh lệch giá giữa các khu vực, nhất là nơi có ít doanh nghiệp hoặc ít cửa hàng.

Liên quan đến vấn đề giá bán xăng dầu, đại diện Petrolimex lưu ý tới giá bán của thương nhân phân phối. Theo dự thảo, thương nhân phân phối được tự quyết định giá bán, nhưng không được cao hơn giá của thương nhân đầu mối có mức giá cao nhất trên địa bàn. Song, việc các thương nhân đầu mối tự điều chỉnh giá tại những thời điểm khác nhau có thể phát sinh rủi ro cho thương nhân phân phối.

Theo đó, tại thời điểm thương nhân phân phối điều chỉnh giá, mức giá được xác định là phù hợp. Tuy nhiên, nếu ngay sau đó thương nhân đầu mối điều chỉnh giảm giá, giá bán của thương nhân phân phối có nguy cơ cao hơn mức giá của thương nhân đầu mối.

Do đó, cần nghiên cứu quy định cụ thể về thời điểm và cơ chế điều chỉnh giá, tránh phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện và giải trình.

Về cơ chế bình ổn giá, dự thảo đưa ra các ngưỡng về thời gian và mức biến động giá để kích hoạt cơ chế này. Đại diện Petrolimex đề nghị lựa chọn một ngưỡng cố định, thay vì quy định khoảng 15-20%.

Đồng thời, cần làm rõ mốc thời gian dùng để xác định mức tăng, giảm giá. Bởi, quy định cụ thể, minh bạch sẽ giúp doanh nghiệp dễ thực hiện, đồng thời thuận lợi cho việc kiểm tra, giải trình việc sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu sau này.

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn, cơ chế điều hành giá xăng dầu có tác động trực tiếp đến doanh nghiệp và người tiêu dùng. Định hướng của dự thảo là tăng tính chủ động và trách nhiệm của doanh nghiệp trong quyết định giá bán, đồng thời Nhà nước tăng cường công khai, minh bạch, giám sát và kiểm tra. 

Mục tiêu cuối cùng là giá xăng dầu phải phản ánh tương đối đầy đủ biến động thị trường, nhưng cơ chế quản lý phải đủ minh bạch và hiệu quả để bảo đảm lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng và duy trì ổn định thị trường.

Theo VietNamnet