Dầu giảm sâu, vàng và chứng khoán bật tăng

Tới 6h30 ngày 8/4 (giờ Việt Nam), thị trường năng lượng và tài sản tài chính toàn cầu chứng kiến cú đảo chiều mạnh. Giá dầu thô WTI giảm hơn 19% xuống còn 91,44 USD/thùng, trong khi dầu Brent giảm nhẹ 0,5% xuống 109,3 USD/thùng.

Ngược lại, giá vàng giao ngay tăng mạnh hơn 100 USD, tương đương mức tăng 2,2%, lên gần 4.810 USD/ounce. Thị trường chứng khoán Mỹ cũng phục hồi nhẹ về cuối phiên, phản ánh tâm lý nhà đầu tư được giải tỏa sau những lo ngại căng thẳng leo thang tại Trung Đông.

Thị trường tài chính và hàng hóa toàn cầu đảo chiều sau khi Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đưa ra đề xuất ngay trước thời điểm nguy kịch. Theo đó, ông đề nghị Tổng thống Mỹ hoãn các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng của Iran trong vòng hai tuần.

Đổi lại, Iran mở lại eo biển Hormuz trong cùng thời gian như một “cử chỉ thiện chí”. Đây là tuyến đường vận chuyển dầu quan trọng bậc nhất thế giới, nơi khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu đi qua trước khi xung đột nổ ra.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra hạn chót 20h ngày 7/4 (khoảng 7h sáng giờ Việt Nam) để Iran đạt được thỏa thuận mở lại tuyến đường biển hoặc sẽ đối mặt với các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng và “cả một nền văn minh sẽ chết, không bao giờ có thể phục hồi”.

Đêm trước khi thông tin ngừng bắn được công bố, giá dầu từng tăng vọt mạnh, với dầu WTI có thời điểm vượt 117 USD/thùng. Trong khi đó, vàng lại giảm sâu do nhà đầu tư kỳ vọng vào khả năng kiểm soát xung đột.

Tuy nhiên, ngay sau tuyên bố của ông Trump, toàn bộ xu hướng đảo chiều.

Một kịch bản “thiên nga đen” – tức những sự kiện hiếm gặp nhưng gây tác động cực lớn – đã không xảy ra. Thị trường tránh được một cú sốc mang tính hệ thống như từng thấy trong cuộc khủng hoảng tài chính 2008 hay đại dịch COVID-19.

dau khi 2016 2.jpg
Giá dầu giảm mạnh, trong khi giá vàng tăng vọt. Ảnh: KC

Giá dầu vẫn sẽ ở “mức cao đáng kể”

Mặc dù giá dầu giảm mạnh nhưng vẫn còn ở mức cao.

Ông Tom Graff, Giám đốc đầu tư tại Facet, nhận định rằng giá dầu có thể sẽ duy trì ở mức cao hơn đáng kể so với trước chiến tranh. Ông Tom Graff cũng cho rằng việc Iran đóng eo biển Hormuz chủ yếu mang tính chiến thuật đàm phán hơn là một chiến lược dài hạn. Theo đó, không bên nào – kể cả Iran – có lợi khi tuyến vận tải dầu quan trọng này bị gián đoạn trong thời gian dài.

Dù vậy, hiện vẫn còn nhiều rủi ro vì đàm phán vẫn còn ở phía trước và nền kinh tế toàn cầu vẫn đối mặt với một năm 2026 khó khăn.

Theo Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), thế giới vẫn chưa có đủ năng lực để đối phó với các cú sốc từ xung đột Iran. Ngày 6/4, Giám đốc điều hành Kristalina Georgieva cho biết cuộc chiến đã gây ra sự gián đoạn nghiêm trọng chưa từng có đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Hàng triệu thùng dầu đã bị ngừng sản xuất do Iran phong tỏa eo biển Hormuz. Điều này đẩy giá năng lượng tăng cao, kéo theo lạm phát leo thang và làm suy yếu tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

IMF cảnh báo hệ thống tài chính hiện nay rất dễ tổn thương, đặc biệt do phụ thuộc lớn vào dòng vốn ngắn hạn. Khi bất ổn xảy ra, dòng vốn có thể đảo chiều nhanh chóng, gây áp lực lớn lên các nền kinh tế mới nổi thông qua tỷ giá, chi phí vay và dòng vốn rút ra.

Quỹ này cũng dự kiến sẽ phải hạ triển vọng tăng trưởng toàn cầu, đồng thời cảnh báo nguy cơ đình lạm – tình trạng tăng trưởng chậm đi kèm lạm phát cao. Những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất sẽ là các nước nhập khẩu năng lượng, có dự trữ thấp và ít dư địa tài khóa để ứng phó.

Hiện tại, giới đầu tư chờ kết quả đàm phán giữa Mỹ và Iran trong 2 tuần tới.

Theo ông Trump, Mỹ đã đạt được các mục tiêu quân sự đề ra và đang tiến rất gần tới một thỏa thuận hòa bình lâu dài tại Trung Đông. Washington đã nhận được một đề xuất gồm 10 điểm từ phía Iran và coi đây là nền tảng khả thi cho đàm phán.

Khoảng thời gian hai tuần được xem là “cửa sổ cơ hội” để hoàn tất và ký kết thỏa thuận, chấm dứt các bất đồng còn lại giữa hai bên.

Phía Iran cũng đã xác nhận chấp thuận lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần. Các cuộc đàm phán với Mỹ dự kiến sẽ được tổ chức tại Islamabad – thủ đô Pakistan – vào ngày 10/4.

Đáng chú ý, Israel cũng đã đồng ý tạm dừng chiến dịch không kích nhằm vào Iran trong cùng khoảng thời gian. Đây được xem là tín hiệu tích cực, mở ra khả năng hạ nhiệt căng thẳng trên diện rộng tại khu vực Trung Đông.

Trước khi có tín hiệu hạ nhiệt, giá dầu WTI đã tăng hơn 60% kể từ khi xung đột bùng phát. Giá nhiên liệu máy bay, dầu diesel và xăng đều tăng mạnh, làm gia tăng chi phí vận tải và sản xuất trên toàn cầu. Các lãnh đạo doanh nghiệp và chuyên gia năng lượng cảnh báo rằng nếu eo biển Hormuz không được mở lại, tình trạng thiếu hụt nhiên liệu có thể lan rộng trên quy mô toàn cầu.

Theo Vietnamnet