
Dù gì cũng chỉ là… máy hát
Anh Đỗ Văn Phượng, 44 tuổi, làm nghề kinh doanh tự do tại Hà Nội chia sẻ: “Vợ tôi mê nhạc AI, mỗi khi ngồi trên ô tô cô ấy lại bật. Trái lại, tôi rất sợ nghe nhạc AI mỗi khi lái xe vì cứ nghe ca sĩ ảo hát, cơn buồn ngủ lại ập đến”.
Một số cuộc trắc nghiệm được mở ra quanh chủ đề phân biệt giọng hát của con người và sản phẩm của AI ở Việt Nam. Nhiều khán giả tò mò tham gia trắc nghiệm và hào hứng để lại bình luận “đoán đúng 90%”.

Nhiều người chia sẻ kinh nghiệm phân biệt giọng hát thật và giọng ca sĩ ảo như sau: lấy hơi khi hát chắc chắn là ca sĩ thật. AI không lấy hơi, không luyến láy nhiều. Một người đoán trúng hoàn toàn còn phát hiện, phát âm của AI có lúc không tròn trịa. Một khán giả đánh giá: “Âm nhạc do AI sáng tác và thể hiện hay AI cover các ca khúc quen thuộc theo nhiều xu hướng khác nhau là xu thế tất yếu của cuộc sống. AI mang lại nhiều điều mới lạ, có thể phiêu những nốt cao rồi xuống rất thấp hoặc hát ngang phè cưỡng âm, cưỡng dấu… Những điều này thách thức ca sĩ thật”.
Một thăm dò ý kiến khán giả về nhạc AI và ca sĩ AI ở ta cho kết quả như sau: 48% ý kiến cho rằng, nhạc AI khá hay và thú vị. 52% cho rằng nó hoàn hảo nhưng vô hồn. Điều này cho thấy lượng người còn lăn tăn về nhạc AI và người “mở cửa” đón AI không chênh nhau bao nhiêu. Lực lượng đông đảo nhất là lực lượng trung gian. Họ chào đón cả nhạc của con người làm ra và nhạc AI với quan niệm: âm nhạc để giải trí, không cần phân biệt nhạc do con người làm ra hay AI làm ra. Bên cạnh những người mắc hội chứng sợ nhạc AI lại có những khán giả bày tỏ, nghe nhạc AI riết, đã quen với sự chỉn chu và tròn trịa nên quay lại lười quay lại nhạc do con người làm ra.
Sở hữu nhiều ưu điểm nên nhạc AI dần dần có thị phần rõ rệt, hình thành xu hướng nghe nhạc AI trong năm 2025. Nhưng từ trong cơn mê nhạc AI, một số khán giả đã và đang tìm cách thoát ra. Một tài khoản bình luận: “Nhạc AI mới nghe lần đầu thì có cảm giác đã tai. Nhưng nghe lại lần nữa thì thấy mệt”. Đặc biệt, cơn sốt Say một đời vì em làm một bộ phận người nghe bị ngấy và bị sợ. Một người khác lên tiếng: “Nghe nhạc AI ban đầu thấy hay, nghe riết đâm sợ và ám ảnh một thời gian dài, cứ văng vẳng bên tai câu hát ta say không phải vì men, mà vì em… tự nhiên giờ không dám nghe AI hát nữa”. Thì ra, không ít người bị sợ Say một đời vì em.
PGS.TS Nguyễn Văn Cương thừa nhận tác động mạnh mẽ của AI tới âm nhạc. Ông từng làm một bài hát trên ứng dụng Suno và nhận thấy: “Quá hay”. Nhưng ông lại sợ cơn sốt Say một đời vì em. “Có thể do bài hát ấy, giọng hát ca sĩ ảo ấy quá điêu, quá ghê gớm, nên nghe rất sợ. Tôi có cảm giác như vậy”, ông nói.

Năm 2025, nhạc AI xâm lấn thị trường. Dù vậy, vẫn có những khán giả không chịu đua theo xu hướng. Khán giả Hà Thu (Hà Nội) nói: “Tôi không thích nghe nhạc AI vì cảm giác đó là hàng giả”. Một khán giả khác cho rằng, ca sĩ AI có nhiều lợi thế song vẫn thích giọng hát của con người, vẫn thích sáng tác của các nhạc sĩ bởi sự tự nhiên, giàu cảm xúc. Nhạc sĩ AI làm sao viết được Tái sinh rung cảm như Tăng Duy Tân? Ca sĩ ảo hát Say một đời vì em không bằng Phan Đình Tùng hát lại ca khúc này. Mà ở mỗi sân khấu với mỗi lần cất giọng, ca sĩ thật lại mang đến một xúc cảm khác. Ca sĩ ảo chỉ “một màu”, nghe hoài thấy sợ”.
NSND Rơ Chăm Phiang chia sẻ: “Ban đầu, tôi nghe nhạc AI và thấy lạ. Ca sĩ ảo hát sạch sẽ từ đầu chí cuối, chinh phục từ nốt thấp đến nốt cao một cách dễ dàng. Nhưng nhạc AI không hấp dẫn tôi. Ngày xưa tôi học trong trường âm nhạc, những người hát không có nhạc cảm thường bị ví von hát như cái máy. Bây giờ tôi ngẫm nghĩ và thấm thía nhận xét ấy. Dù thời xưa người ta chẳng biết AI là gì nhưng giáo viên đã nói về những người hát thiếu nhạc cảm như vậy rồi”.
AI sẽ tiêu diệt những thứ… ba lăng nhăng
NSND Rơ Chăm Phiang không dự đoán được xu hướng của nhạc AI sẽ ra sao, về đâu nhưng bà tin tưởng, âm nhạc do con người làm ra vẫn chiếm thị phần lớn hơn. Ca sĩ thật sẽ sở hữu lượng fan lớn hơn, bài hát do nhạc sĩ sáng tác vẫn sẽ được yêu thích hơn.
Nhạc sĩ Nguyễn Cường nhận định, xu hướng nghe nhạc AI vẫn tiếp tục và tồn tại mãi. Ông cảnh báo: “AI đang bắt chước con người nhưng nó chỉ bắt chước vài năm thôi, nhiều năm sau đừng đùa với nó. Chúng ta không nên khước từ khoa học kỹ thuật vì chúng ta đang sống ở đương đại, hãy bình tĩnh tìm hiểu nó”. Tác giả Ly cà phê Ban Mê đánh giá, nhạc AI ban đầu còn ngây ngô nhưng vẫn còn hơn sáng tác của những nhạc sĩ viết dở, vì dù sao nó vẫn có sự chặt chẽ về tư duy, về cấu trúc âm nhạc. Đó là điều mà nhiều nhạc sĩ hiện nay chưa làm được. Ông nói về phong trào phổ thơ trong ca khúc: “Tôi vừa nghe một bài phổ thơ Hoàng Cầm, cứ dấu sắc thì lên cao, dấu huyền hạ xuống thấp. Cứ thế thì ai chả phổ được? Những bài hát kiểu ấy thua nhạc AI. Đó không gọi là phổ thơ mà là hát thơ vì không có cấu trúc. Những ca khúc phổ thơ hay thì âm nhạc và thơ ca phải có sự giao duyên”.
Một khán giả cho rằng, sở dĩ nhạc AI hút người nghe trong năm qua bởi vì hiện nay lực lượng ca sĩ rất đông nhưng lại mải mê chạy theo hình thức, giọng hát còn non thường bị lộ khi hát live. Những nhược điểm ở ca sĩ thật lại là điểm mạnh ở ca sĩ ảo. Cho nên, ca sĩ thực muốn thắng ca sĩ ảo cần tài năng và sự chuyên cần trong rèn luyện. Trong sáng tác cũng vậy.
Nhạc sĩ Nguyễn Cường khẳng định, chỉ có nhạc sĩ có tài năng và không có tài năng. Ông không bàn tới hai chữ “chuyên nghiệp”. “Những nghệ sĩ có tài, có tâm hồn, có kiến thức sẽ không bao giờ thua AI. AI sẽ tiêu diệt những thứ… ba lăng nhăng. Tôi đang ngờ rằng, rất nhiều bài hát mà ta đang nghe là một thứ AI. Bởi những người viết không có bản lĩnh, không có cá tính riêng thì ca khúc của họ khác gì ca khúc AI, thậm chí thua AI”, ông nói. Nguyễn Cường tiết lộ, ông sử dụng AI khá nhiều và đánh giá cao vai trò của AI trong sáng tác. “AI sẽ tạo điều kiện cho những nhạc sĩ có năng lực. Nó là công cụ, là cánh tay nối dài cho những nhạc sĩ có năng lực. Họ không phụ thuộc AI mà chỉ lấy những gì họ cần ở đó”, ông nói.

Theo Tiền Phong