Ngày 3/1/2026, thế giới chấn động khi video hiếm hoi ghi lại chiếc máy bay không người lái (UAV) tàng hình RQ-170 Sentinel của Không quân Mỹ hạ cánh tại căn cứ ở Puerto Rico, ngay sau chiến dịch đặc biệt bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro.
Đây là lần hiếm hoi "quái vật Kandahar" - biệt danh của RQ-170, xuất hiện công khai, khẳng định vai trò then chốt của nó trong các nhiệm vụ tình báo nhạy cảm.
Được mệnh danh là "Wraith" (bóng ma), RQ-170 Sentinel không chỉ là biểu tượng của công nghệ tàng hình Mỹ mà còn là vũ khí bí mật giúp Washington duy trì ưu thế trong không phận đối phương.
RQ-170 Sentinel do bộ phận Skunk Works huyền thoại của Lockheed Martin phát triển, bắt đầu từ những năm đầu thập niên 2000, nhằm đáp ứng nhu cầu UAV tàng hình cho các nhiệm vụ trinh sát sâu trong lãnh thổ đối phương.
Chiếc UAV này lần đầu được công nhận tồn tại vào năm 2009, sau khi bị chụp ảnh tại căn cứ Kandahar, Afghanistan.
Thiết kế của nó lấy cảm hứng từ các dự án trước đó như RQ-3 DarkStar, với hình dạng cánh bay liền khối (flying wing) không đuôi, giúp giảm tối đa dấu vết radar và hồng ngoại.
Video: Defense Digest
Không giống như các UAV thông thường có cánh thẳng hay đuôi chữ V, RQ-170 sở hữu thân máy bay mượt mà, các cạnh bo tròn và bề mặt được phủ vật liệu hấp thụ sóng radar đặc biệt.
Phần cánh trên tích hợp các pod chứa anten liên lạc vệ tinh và cảm biến, cho phép nó hoạt động độc lập mà không cần lộ diện.
Về kích thước, RQ-170 có sải cánh khoảng 20 mét và chiều dài thân khoảng 4,5-12 mét tùy theo nguồn ước tính chính thức từ tài liệu Quân đội Mỹ.
Trọng lượng cất cánh ước tính lớn hơn RQ-3 DarkStar, cho phép mang theo lượng nhiên liệu lớn để bay lâu dài.
Động cơ là loại turbofan đơn, có thể là General Electric TF34 hoặc Garrett TFE731, hoạt động ở tốc độ cận âm, giúp giảm tiếng ồn và dấu nhiệt.
Điểm đặc biệt là thiết kế không sử dụng một số tính năng tàng hình cao cấp như cửa bánh xe zigzag hay ống xả che chắn hoàn toàn, đây là lựa chọn có chủ ý để tránh rò rỉ công nghệ nhạy cảm nếu bị bắn hạ, một bài học từ vụ việc năm 2011 khi Iran thu giữ một chiếc RQ-170 gần như nguyên vẹn.
Công nghệ tàng hình là trái tim của RQ-170. Với hình dạng flying wing, nó phân tán sóng radar hiệu quả từ mọi hướng, kết hợp vật liệu composite chiếm tới 90% cấu trúc để giảm trọng lượng và tăng độ bền.
UAV này được phân loại là "low observable" – dấu vết radar thấp, đủ để thâm nhập không phận có hệ thống phòng không hiện đại mà không bị phát hiện sớm.
Các cảm biến chính bao gồm radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA) với chế độ hình ảnh khẩu độ tổng hợp (SAR) và chỉ thị mục tiêu di động mặt đất, bóng quang-điện tử (EO/IR) cho quan sát ngày đêm, cùng hệ thống tình báo tín hiệu (SIGINT) để thu thập thông tin liên lạc địch.
Một số nguồn cho rằng nó còn có cảm biến siêu phổ (hyperspectral) nhạy cảm, phát hiện dấu vết phóng xạ hoặc hóa chất liên quan đến vũ khí hạt nhân.
RQ-170 sử dụng liên kết dữ liệu tầm nhìn trực tiếp và qua vệ tinh, cho phép điều khiển từ xa hàng nghìn kilomet, truyền dữ liệu thời gian thực về trung tâm chỉ huy.
Vai trò chính của RQ-170 là tình báo, giám sát và trinh sát (ISR) kéo dài, đặc biệt trong môi trường tranh chấp.
Nó không mang vũ khí, tập trung vào việc theo dõi mục tiêu giá trị cao, hỗ trợ lực lượng đặc nhiệm hoặc máy bay ném bom tàng hình như B-2.
Trong lịch sử, RQ-170 đã tham gia giám sát chương trình hạt nhân Iran, hỗ trợ săn lùng Osama bin Laden năm 2011 và các nhiệm vụ gần Triều Tiên.
Gần đây nhất, video từ Puerto Rico ngày 3-4/1/2026 cho thấy nó trở về sau khi hỗ trợ chiến dịch bắt ông Maduro, cung cấp giám sát liên tục mà không bị radar Venezuela phát hiện.
Các nguồn như The War Zone và Army Recognition xác nhận RQ-170 đã bay từ căn cứ Roosevelt Roads, chứng tỏ khả năng hoạt động bền bỉ hàng giờ trong khu vực nhạy cảm.
Dù đã hơn 20 năm tuổi, RQ-170 vẫn là tài sản quý giá với số lượng ước tính chỉ 20-30 chiếc, vận hành bởi các phi đoàn 30th và 44th Reconnaissance Squadrons thuộc Không quân Mỹ.
Sự xuất hiện gần đây không chỉ hé lộ công nghệ tàng hình tiên tiến mà còn nhắc nhở về khả năng Mỹ duy trì giám sát toàn cầu mà đối phương khó phát hiện.
Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ UAV ngày càng gay gắt, RQ-170 Sentinel tiếp tục là "bóng ma" đáng gờm trên bầu trời, sẵn sàng cho các nhiệm vụ bí mật.
Theo VietNamNet
