Các hãng xe lớn của Nhật Bản và Mỹ gồm Toyota, Honda và Ford đang phải đối mặt với một thực tế rằng: năng lực sản xuất ô tô của Trung Quốc đã vượt xa mọi chuẩn mực truyền thống. Theo đánh giá từ chính lãnh đạo các hãng này, chỉ riêng các nhà sản xuất ô tô của nước này cũng đủ khả năng đáp ứng nhu cầu xe của cả một quốc gia lớn trong thời gian rất ngắn.

Koji Sato toyota.jpg
Ông Koji Sato thừa nhận công ty "sẽ không thể tồn tại" nếu không có một cuộc chuyển đổi nội bộ lớn. Ảnh: The Japan Times

Điểm khiến các hãng xe phương Tây và Nhật Bản lo ngại nhất không chỉ là quy mô mà là tốc độ. Vòng đời phát triển sản phẩm của một các hãng xe Trung Quốc từ thiết kế, kỹ thuật, nghiên cứu phát triển cho đến sản xuất hàng loạt được xem là nhanh nhất thế giới hiện nay.

Chính lợi thế này đã giúp những thương hiệu xe Trung Quốc như BYD tăng trưởng bùng nổ tại thị trường nội địa và hiện đang nhanh chóng mở rộng ra các thị trường quốc tế. Trong khi đó, các "ông lớn" lâu đời của ngành ô tô như Toyota, Honda hay Ford vẫn cần gần gấp đôi thời gian để đưa một mẫu xe mới ra thị trường.

Khoảng cách này đang trở thành mối đe dọa sống còn, nhất là khi ngày càng nhiều hãng xe điện Trung Quốc khác giống như BYD có đủ nguồn lực, ý tưởng và chuỗi cung ứng khép kín để tung ra một mẫu xe hoàn chỉnh chỉ trong chưa đầy hai năm với chi phí mà các đối thủ nước ngoài khó lòng cạnh tranh.

BYD nha may.jpg
Năng lực sản xuất ô tô của các hãng xe Trung Quốc có thể đáp ứng nhu cầu của cả một thị trường lớn như Mỹ. Ảnh: BYD

Thực tế khắc nghiệt này đang khiến Honda phải vật lộn để duy trì thị phần tại Trung Quốc. Doanh số của hãng đã giảm 1,62 triệu chiếc vào năm 2020 xuống chỉ còn 640.000 chiếc vào năm 2025 và đã có năm thứ 5 liên tiếp bị sụt giảm.

Mới đây, sau chuyến thăm một nhà máy cung cấp phụ tùng ô tô ở Thượng Hải, ông Toshihiro Mibe - CEO kiêm Chủ tịch Honda đã thừa nhận ông bị “sốc” trước cách các doanh nghiệp nội địa có thể phát triển và sản xuất hàng loạt nhiều mẫu xe trong thời gian ngắn đến như vậy.

Khi trở về Nhật Bản, chia sẻ với Nikkei Asia, ông Mibe thẳng thắn thừa nhận Honda gần như không có cửa chạy đua về tốc độ với các nhà cung cấp Trung Quốc, đồng thời cảnh báo nội bộ rằng hãng buộc phải hành động nhanh hơn nếu không muốn bị bỏ lại phía sau.

Tình cảnh của nhà sản xuất ô tô lớn nhất thế giới Toyota cũng không khá hơn. Ông Koji Sato - Giám đốc điều hành của Toyota gọi “tốc độ Trung Quốc” là một cuộc khủng hoảng thực sự.

Ông cảnh báo rằng nếu Toyota không tiến hành một cuộc chuyển đổi nội bộ mang tính căn bản, tương lai của hãng sẽ bị đe dọa nghiêm trọng. Thông điệp được đưa ra không vòng vo: hoặc thay đổi, hoặc biến mất.

Chính ông Koji Sato cũng đã tuyên bố: "Nếu mọi thứ không thay đổi, chúng ta sẽ không thể tồn tại. Tôi muốn mọi người cùng nhận thức được mức độ khủng hoảng này."

Jim Farley CEO Ford.avif
CEO Jim Farley của Ford đã mua tới 3 chiếc xe điện Xiaomi để trải nghiệm. Ảnh: Carscoops

Phía bên kia Thái Bình Dương, nhà sản xuất ô tô Ford cũng chung nỗi lo. Vào tháng 10/2025, Jim Farley - Giám đốc điều hành của Ford đã từng tuyên bố Trung Quốc hiện có đủ năng lực sản xuất để đáp ứng toàn bộ nhu cầu xe của thị trường Mỹ chỉ với các nhà máy sẵn có. Theo ông, nếu năng lực này được khai thác triệt để, nó có thể "khiến tất cả chúng ta phá sản".

Những phát biểu trên cho thấy một điều rõ ràng, ngành công nghiệp ô tô toàn cầu đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc khốc liệt. Trung Quốc giờ đây đã thoát khỏi mác "công xưởng giá rẻ" mà đã trở thành đối thủ công nghệ và sản xuất đáng gờm. Với các hãng xe truyền thống, đây không còn là câu chuyện cạnh tranh thông thường mà là bài toán sinh tồn không thể không lưu tâm.

Theo Vienamnet