Trong nhiều năm qua, viễn cảnh ô tô Trung Quốc xuất hiện trên đường phố nước Mỹ luôn được mô tả bằng những gam màu u ám. Các chính trị gia và các "ông lớn" của ngành công nghiệp ô tô Mỹ cảnh báo xe giá rẻ tràn vào sẽ bóp nghẹt ngành sản xuất nội địa, người lao động mất việc, còn an ninh quốc gia bị đặt trước dấu hỏi lớn.

Thế nhưng, đằng sau những tuyên bố cứng rắn ấy là một nghịch lý ít được nhắc tới khi chính ngành công nghiệp ô tô Mỹ lại đang phụ thuộc vào chuỗi cung ứng Trung Quốc nhiều hơn so với những gì mọi người tưởng tượng.

Chevrolet Equinox EV.jpg
Hiện có hơn 60 nhà cung cấp phụ tùng ô tô đặt trụ sở tại Mỹ nhưng thuộc sở hữu của các công ty Trung Quốc. Ảnh: Chevrolet

Theo Wall Street Journal, dẫn báo cáo của công ty tư vấn AlixPartners, hiện có hơn 60 nhà cung cấp phụ tùng ô tô đặt trụ sở tại Mỹ nhưng thuộc sở hữu của các công ty Trung Quốc. Không chỉ dừng lại ở đó, các công ty Trung Quốc còn nắm cổ phần trong khoảng 5% của gần 10.000 nhà cung cấp linh kiện đang hoạt động tại Mỹ. Một con số không hề nhỏ, đặc biệt với lĩnh vực được coi là “xương sống” của nền công nghiệp Hoa Kỳ.

Sự hiện diện của linh kiện Trung Quốc không chỉ dừng ở các nhà máy vô danh trong chuỗi cung ứng, mà còn len lỏi vào những mẫu xe mang tính biểu tượng. Trang CNBC cho biết mẫu xe biểu tượng cơ bắp Mỹ Ford Mustang GT được cho là sử dụng hộp số sàn 6 cấp có nguồn gốc từ Trung Quốc.

Mẫu Prius hybrid sạc điện (PHEV) của Toyota chứa khoảng 15% linh kiện Trung Quốc, trong khi mẫu xe điện Chevrolet Blazer EV và Equinox EV có thể sử dụng tới 20% linh kiện xuất xứ từ quốc gia châu Á này. Những ví dụ ấy khiến câu chuyện "cấm xe Trung Quốc" trở nên phức tạp hơn rất nhiều.

Ford Mustang.jpg
Hầu hết các nhà sản xuất ô tô tại Mỹ bao gồm cả các thương hiệu nội địa lẫn nước ngoài đều phụ thuộc rất lớn vào nguồn cung linh kiện từ Trung Quốc. Ảnh: Ford

Trong bối cảnh đó, Quốc hội Mỹ đang tìm cách đưa ra "lằn ranh đỏ" trước khi các hãng xe Trung Quốc giành được chỗ đứng tại thị trường Mỹ. Các nghị sĩ của cả hai đảng như John Moolenaar và Debbie Dingell đã đệ trình dự luật nhằm hạn chế phần cứng và phần mềm trên các mẫu xe kết nối do Trung Quốc sản xuất, với lý do an ninh quốc gia.

Nhưng mối lo của Washington không chỉ là xe điện giá rẻ. Nhiều chính trị gia tin rằng Trung Quốc có thể lặp lại kịch bản đã xảy ra trong ngành công nghiệp tấm pin mặt trời, nơi các doanh nghiệp được nhà nước hậu thuẫn giảm giá mạnh, khiến các đối thủ phương Tây lần lượt suy yếu.

Tuy nhiên, việc gỡ rối ngành công nghiệp ô tô Mỹ khỏi Trung Quốc là một bài toán cực kỳ phức tạp. Trong chuỗi cung ứng hiện tại, nhiều mắt xích quan trọng gần như không thể thay thế trong ngắn hạn.

Những công ty như Fuyao Glass hiện cung cấp kính cho hàng loạt nhà sản xuất ô tô lớn đang hoạt động tại Mỹ. Trong khi đó, tập đoàn pin khổng lồ CATL vẫn giữ vị thế thống trị toàn cầu về công nghệ pin xe điện, được xem là lĩnh vực then chốt của quá trình chuyển đổi xanh.

Ngay cả các hãng xe công khai ủng hộ việc siết chặt quy định với Trung Quốc cũng chưa thể "dứt áo ra đi". GM được cho là đã yêu cầu một số nhà cung cấp loại bỏ hoàn toàn nguồn linh kiện Trung Quốc vào năm 2027. Tesla trước đây cũng từng thúc ép đối tác loại bỏ linh kiện Trung Quốc khỏi các mẫu xe sản xuất tại Mỹ.

Những nỗ lực ấy có thể giúp giảm dần mức độ phụ thuộc, nhưng chưa thể giải quyết tận gốc vấn đề, đồng thời thừa nhận rằng quá trình ấy cần nhiều năm, thậm chí cả thập kỷ.

Trong bức tranh đầy mâu thuẫn đó, một biến số khác lại xuất hiện khi mới đây, Tổng thống Donald Trump đã có chuyến thăm Trung Quốc, một số nhà phân tích cho rằng ông có thể "bật đèn xanh" cho việc xe Trung Quốc được sản xuất ngay trên đất Mỹ. Nếu kịch bản này xảy ra, các nhà cung cấp phụ tùng thuộc sở hữu Trung Quốc có lẽ sẽ không còn là mối lo lớn nhất của thành phố ô tô Detroit.

Xe tay ga đi quãng ngắn vì sao lại 'uống xăng' hơn?Nhiều người dùng xe tay ga chạy quãng đường ngắn chỉ vài kilomet mỗi ngày nhưng lại phải đổ xăng thường xuyên hơn dự tính. Nguyên nhân không hẳn do xe hỏng, mà đến từ đặc tính động cơ, hộp số CVT và điều kiện giao thông đô thị.

Theo Vietnamnet