
Sáng 13/11, với 457/457 đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường.
Chủ tịch UBND xã được kiểm tra cân đo tại chợ
Theo luật mới, phương tiện đo được tích hợp phần mềm phải bảo vệ tính toàn vẹn của phần mềm, tham số và dữ liệu đo; bảo đảm ghi nhận, lưu giữ, truy xuất dấu vết của việc thay đổi phần mềm, tham số đo lường và can thiệp vào dữ liệu đo để phục vụ kiểm tra, xác nhận lại.
Các thiết bị đo cần có cơ chế ngăn ngừa hoặc phát hiện việc can thiệp, thay đổi trái phép. Tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật về đo lường thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định.

Người lợi dụng chức vụ, quyền hạn vi phạm quy định của pháp luật về đo lường thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường.
Việc xử phạt vi phạm hành chính về đo lường được thực hiện theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính. Việc bồi thường thiệt hại được thực hiện theo quy định của pháp luật. Trường hợp có khoản tiền thu không đúng do kết quả đo sai lệch thì tổ chức, cá nhân đã thu phải hoàn trả.
Trường hợp có căn cứ xác định phương tiện đo, phần mềm phương tiện đo có lỗi chung dẫn đến có khoản tiền thu không đúng do kết quả đo sai lệch, tổ chức, cá nhân sử dụng kết quả đo để thu tiền có trách nhiệm rà soát các giao dịch bị ảnh hưởng để thực hiện nghĩa vụ hoàn trả lại.
Luật cũng quy định người tiêu dùng có quyền yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp hàng hóa, dịch vụ thiết yếu, trích xuất dữ liệu đo lường liên quan trực tiếp đến giao dịch của mình để làm chứng cứ khi khiếu nại, giải quyết tranh chấp, bồi thường.
Luật giao Chủ tịch UBND cấp xã kiểm tra cân đo tại chợ, trung tâm thương mại và những địa điểm kinh doanh hàng hóa phục vụ nhu cầu hằng ngày trên địa bàn.
Nội dung kiểm tra gồm các thiết bị cân đo và lượng hàng đóng gói sẵn thuộc phạm vi luật quy định. Chính quyền cấp xã cũng có trách nhiệm giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm về đo lường theo thẩm quyền.
Ngăn gian lận kết quả đo lường bằng phần mềm
Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua, trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu dự thảo, Bộ trưởng KH & CN Vũ Hải Quân cho biết, đo lường gắn trực tiếp với đời sống của mỗi người dân, mỗi hoạt động của mọi doanh nghiệp.
Một kết quả đo chính xác là cơ sở để người dân thanh toán đúng lượng điện, nước, xăng, dầu đã sử dụng; để bác sĩ có thông tin tin cậy trong chẩn đoán, điều trị; để doanh nghiệp kiểm soát chất lượng, tiết kiệm nguyên liệu và đưa sản phẩm ra thị trường.

Trong nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, năng lực đo lường còn quyết định khả năng kiểm chứng kết quả nghiên cứu, làm chủ quy trình và phát triển sản phẩm mới.
Vì vậy, Bộ trưởng khẳng định đầu tư cho đo lường cần được nhìn nhận là đầu tư cho năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, luật sẽ giải quyết được ba định hướng lớn. Thứ nhất, đổi mới phương thức quản lý để bảo vệ tốt hơn quyền lợi người dân và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Quản lý về đo lường phải tập trung vào những hoạt động có nguy cơ gây thiệt hại, những lĩnh vực tác động trực tiếp đến sức khỏe, an toàn và quyền lợi của người dân.
Việc giảm thủ tục, giảm kiểm tra cần gắn với trách nhiệm tuân thủ của tổ chức, cá nhân và khả năng phát hiện, xử lý vi phạm của cơ quan quản lý với tinh thần xuyên suốt là tạo điều kiện cho doanh nghiệp thực hiện tốt pháp luật, đồng thời kiểm soát chặt chẽ các hành vi gian lận.
Thứ hai, tạo cơ sở pháp lý cho chuyển đổi số trong hoạt động đo lường; yêu cầu quản lý phải bao quát cả phương tiện đo, phần mềm và dữ liệu hình thành trong quá trình đo.
"Điều người dân và doanh nghiệp cần là kết quả đo có thể tin cậy, kiểm tra và xác nhận khi cần thiết. Chuyển đổi số trong đo lường vì vậy phải gắn với bảo vệ tính toàn vẹn của dữ liệu, phòng ngừa việc can thiệp trái phép và bảo đảm căn cứ giải quyết khi có tranh chấp", Bộ trưởng khẳng định.
Thứ ba, phát triển năng lực kỹ thuật đo lường phục vụ sản xuất, nghiên cứu phát triển, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế.

Theo Vietnamnet