Nhiều KOL mukbang đã chết, đến lúc coi clip ăn uống độc hại là nội dung xấu

Quan điểm của tác giả bài “Clip ăn cả mâm thịt mỡ: Hủy hoại sức khỏe để câu view, sao được tự do phát tán?” trùng với suy nghĩ của tôi khi thấy những clip ghi lại cảnh ăn uống cực đoan vượt quá sức chịu đựng của cơ thể, đang được các nền tảng mạng xã hội tích cực phân phối đến người dùng.

Những mâm lớn bày ngồn ngộn những tảng thịt mỡ, những thanh xương ống khổng lồ chứa tủy mỡ mà thành phần hoàn toàn là chất béo..., và vlogger khiến người xem tin rằng họ ăn toàn bộ những thứ trên mâm.

Cần nói ngay rằng mukbang (trải nghiệm ăn uống phát trực tuyến) không phải nội dung xấu mà rất thú vị, hấp dẫn. Xuất phát từ Hàn Quốc, ban đầu mukbang đơn giản là người sáng tạo nội dung vừa ăn vừa trò chuyện với khán giả. Nhiều kênh giới thiệu món ngon, văn hóa ẩm thực, cách chế biến hoặc chia sẻ trải nghiệm về món ăn. Người xem có thể tìm thấy niềm vui, cảm giác được kết nối, có thêm gợi ý cho những địa điểm và món ăn muốn thử hay cách ăn mới...

Rồi những clip ăn thùng uống vại xuất hiện và trở thành trào lưu khi người sáng tạo nội dung ngày càng phải tìm cách dùng yếu tố gây sốc, kỳ lạ, khác thường để thu hút người xem. Các mukbanger ngày càng cố nhét vào bụng những suất ăn khổng lồ hoặc chọn món ăn khó nuốt như đồ sống, thịt mỡ... Thời gian trôi qua, hệ lụy của lối ăn uống độc hại đó thể hiện ngay trên chính cơ thể các KOL.

Ganfan Yingying, một nhà sáng tạo nội dung ẩm thực Trung Quốc có 1,2 triệu người theo dõi, qua đời ở tuổi 24 hôm 17/8/2026. Trước đó 3 ngày, cô đăng video từ bệnh viện, cho biết nồng độ kali trong máu chỉ còn 2,3-2,5 mmol/L, thấp hơn nhiều so với mức tối thiểu của người khỏe mạnh.

Yingying để lộ mu bàn tay chằng chịt vết kim tiêm, thừa nhận bản thân kiệt sức vì chuỗi ngày thức trắng đêm quay video, phải ăn lượng lớn thực phẩm và liên tục nôn cưỡng bức để tống chỗ thức ăn khổng lồ ra ngoài.

Đây không phải trường hợp đầu tiên. Tháng 3/2025, Efecan Kultur, TikToker người Thổ Nhĩ Kỳ chuyên đăng video ăn uống với khẩu phần khổng lồ, qua đời ở tuổi 24 sau những biến chứng liên quan đến béo phì. Anh béo đến nỗi không thể đứng dậy, khó thở, cơ thể thường xuyên bị bầm tím do khó khăn trong di chuyển. Efecan gần như nằm liệt giường và phải thở máy, khi mẹ qua đời anh cũng không thể đến thăm mộ bà.

Trước đó là cái chết của Dongz Apatan, tên thật là Manoy Apatan, mukbanger tại thành phố Iligan, Philippines, có khoảng 460.000 - 490.000 người theo dõi trên Facebook,

Ngày 13/6/2024, Apatan đăng video chế biến và ăn gà rán cùng cơm trắng. Ngày hôm sau, anh bị đột quỵ, được đưa đến bệnh viện trong tình trạng nguy kịch và qua đời ngày 15/6 do xuất huyết não và ngừng tim, hưởng dương 38 tuổi. Bác sĩ xác định việc tiêu thụ thường xuyên các món ăn nhiều muối, dầu mỡ và đạm là tác nhân lớn dẫn đến tăng huyết áp kịch phát và vỡ mạch máu.

Ba câu chuyện ở những quốc gia khác nhau, nhưng cùng cho thấy mặt tối của ngành công nghiệp nội dung ăn uống. Khi lượng thức ăn trở thành thước đo sức hút, sức khỏe của người thực hiện bị đẩy xuống hàng thứ yếu.

Không chỉ gây hại cho các KOL, các nội dung mukbang cực đoan còn ảnh hưởng xấu đến người xem. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí International Journal of Eating Disorders năm 2023 khảo sát 264 người từng xem mukbang cho thấy, các triệu chứng rối loạn ăn uống, đặc biệt là ăn vô độ, có mối liên hệ với thói quen xem mukbang.

Đáng chú ý hơn, một nghiên cứu đăng trên Nutrition Research and Practice năm 2024 phân tích dữ liệu của 51.850 học sinh trung học phổ thông và trung học cơ sở tại Hàn Quốc. Kết quả cho thấy nhóm thường xuyên xem mukbang có xu hướng ăn ít rau quả hơn, tiêu thụ nhiều đồ ăn nhanh, đồ uống có đường, đồ uống chứa caffeine và đồ ăn đêm hơn. Nghiên cứu cũng ghi nhận mối liên hệ giữa việc xem mukbang với một số vấn đề về sức khỏe tinh thần như căng thẳng, trầm cảm và cô đơn.

Điều đáng ngại là khán giả trẻ có thể tiếp nhận những hình ảnh này mà chưa đủ khả năng phân biệt giữa giải trí và hành vi có nguy cơ gây hại.

Một người ăn hết cả mâm mỡ trong vài phút được tung hô là có sức ăn phi thường. Người khác uống liên tục nhiều chai nước ngọt được khen là giỏi, là đáng kinh ngạc. Những hành vi vốn không bình thường dần được bình thường hóa chỉ vì chúng xuất hiện nhiều trên màn hình.

Trung Quốc đã sớm nhận ra hệ lụy của loại nội dung này và có động thái kiểm soát. Luật Chống lãng phí thực phẩm ban hành năm 2021 cấm sản xuất, phát hành và truyền bá các chương trình, video cổ súy ăn lượng lớn, ăn uống vô độ gây lãng phí thực phẩm. Quy định cũng yêu cầu các nền tảng trực tuyến ngừng truyền tải những nội dung vi phạm, trường hợp nghiêm trọng có thể bị đình chỉ cung cấp dịch vụ.

Đây là cách tiếp cận không đánh đồng mọi nội dung ẩm thực, mà nhắm vào nhóm có nguy cơ tạo ra ảnh hưởng tiêu cực.

Ở Việt Nam, chúng ta cũng cần có cách phân loại và kiểm soát rõ ràng hơn đối với dạng nội dung này. Nghị định 147/2024/NĐ-CP đã đặt ra trách nhiệm quản lý, kiểm tra và xử lý thông tin vi phạm trên mạng xã hội. Tuy nhiên, với mảng mukbang, nên có tiêu chí phân biệt các video ăn uống cực đoan có thể gây ảnh hưởng xấu cho người dùng để hạn chế phân phối, không đề xuất đến trẻ em và người dùng vị thành niên.

Các nền tảng mạng xã hội cần thể hiện rõ hơn trách nhiệm với cộng đồng bằng cách thắt chặt các tiêu chuẩn trong mảng nội dung này, hạn chế livestream, tắt kiếm tiền hoặc khóa kênh những người thường xuyên vi phạm. Không thể chỉ gắn một dòng cảnh báo sức khỏe ở cuối video rồi tiếp tục để thuật toán đẩy nội dung đến hàng triệu người.

Nếu cái chết của các KOL ở tuổi đôi mươi vẫn chưa đủ để các nền tảng nhìn lại cách phân phối nội dung, vậy phải chờ thêm bao nhiêu lời cảnh báo bằng tính mạng nữa mới thay đổi?

Tranh cãi sau màn mukbang của Son Ye Jin'Tranh cãi về chuyện nhai thức ăn' lan sang Nhật Bản, sau màn mukbang của Son Ye Jin.

Theo VTC