Tuy nhiên, quy định này đang vấp phải nhiều ý kiến phản đối từ chủ xe, giới chuyên gia và Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam. Hiệp hội cho rằng việc tăng ga tối đa trong thời gian rất ngắn chưa phù hợp với điều kiện vận hành thực tế, khi động cơ diesel chủ yếu hoạt động ở dải vòng tua trung bình và hiếm khi đạt mức cực đại.
Trước những băn khoăn này, VietNamNet đã đề nghị Bộ Xây dựng làm rõ quan điểm, cơ sở khoa học của phương pháp “gia tốc tự do”, cũng như mức độ phản ánh thực tế phát thải của quy trình hiện hành.
Trong văn bản trả lời VietNamNet theo chỉ đạo của Bộ Xây dựng, Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết việc kiểm tra khí thải xe diesel hiện được thực hiện theo quy chuẩn mới; tuy nhiên, phương pháp đo không phải là mới.
Theo Cục Đăng kiểm, căn cứ Quyết định 43/2025 của Thủ tướng, từ ngày 1/3/2025, việc kiểm tra, phân loại khí thải ô tô được thực hiện theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 85:2025/BNNMT do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành.
Trong đó, phương pháp đo độ khói đối với động cơ diesel được thực hiện theo chu trình gia tốc tự do - kỹ thuật đã được quy định tại tiêu chuẩn TCVN 7663:2007.
Cục Đăng kiểm cho biết, tại Việt Nam, phương pháp đo khí thải theo chu trình gia tốc tự do đã được áp dụng từ năm 1999 và hiện là phương pháp phổ biến trên thế giới để đánh giá khí thải đối với xe diesel đang lưu hành.
Phương pháp này cũng được quy định trong nhiều tiêu chuẩn quốc tế như UNECE R24 của Liên Hợp Quốc, Chỉ thị 2014/45/EU của châu Âu và các tiêu chuẩn của Trung Quốc. Trong khu vực, Malaysia, Indonesia và Philippines cũng đang áp dụng tương tự.
Theo cơ quan đăng kiểm, đây là phương pháp đơn giản, dễ triển khai và có khả năng mô phỏng tương đối sát điều kiện vận hành thực tế của phương tiện.
Lo ngại hỏng động cơ: “Thiếu cơ sở khoa học”
Trước phản ánh về nguy cơ hỏng hóc động cơ khi đo khí thải, Cục Đăng kiểm khẳng định các lo ngại này là chưa có cơ sở khoa học.
Theo lý giải của Cục Đăng kiểm, các phương tiện trước khi đưa ra thị trường đều đã trải qua quá trình thử nghiệm trong điều kiện khắc nghiệt hơn nhiều so với chế độ gia tốc tự do, đồng thời phải đảm bảo vận hành ổn định trong quãng đường hàng trăm nghìn km nếu được bảo dưỡng đúng cách.
Thực tế, một số trường hợp hỏng hóc khi kiểm định đã từng xảy ra trước đây, nhưng nguyên nhân chủ yếu là do xe có lỗi tiềm ẩn từ trước khi đưa vào kiểm định.
Cơ quan này dẫn ra một số lỗi phổ biến như: hỏng bộ điều tốc động cơ, rò rỉ dầu bôi trơn, lỗi bơm cao áp hoặc kim phun, dây cu-roa bị lão hóa, hay động cơ bị sửa chữa sai kỹ thuật.
“Các lỗi này có thể gây sự cố bất kỳ lúc nào, không chỉ khi kiểm định mà cả khi xe đang lưu thông, nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời”, đại diện Cục Đăng kiểm nêu rõ.
Siết quy trình, phát hiện sớm xe lỗi
Để hạn chế rủi ro, trước khi triển khai quy định mới, Cục Đăng kiểm cho biết, đơn vị đã tổ chức tập huấn trên toàn quốc, yêu cầu đăng kiểm viên kiểm tra kỹ tình trạng phương tiện trước khi đo khí thải.
Quy trình kiểm định được thiết kế nhằm đảm bảo kết quả khách quan, đồng thời giúp phát hiện sớm các phương tiện có dấu hiệu hư hỏng để khuyến cáo chủ xe bảo dưỡng trước khi kiểm định.
Ngày 24/3/2026, Cục cũng tổ chức tọa đàm với sự tham gia của các cơ quan quản lý, hiệp hội vận tải, nhà sản xuất ô tô, chuyên gia từ các trường đại học lớn nhằm làm rõ cơ sở khoa học và thực tiễn của phương pháp này.
Trong thời gian tới, Bộ Xây dựng cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu bổ sung các phương pháp kiểm tra khí thải tiên tiến như đo trong điều kiện có tải hoặc kiểm tra hệ thống chẩn đoán OBD của xe.
Mục tiêu là kiểm soát chặt chẽ hơn khí thải phương tiện, giảm gian lận và góp phần bảo vệ môi trường, sức khỏe người dân.
Cục Đăng kiểm khẳng định, các giải pháp này sẽ được nghiên cứu thận trọng, phù hợp với điều kiện thực tế tại Việt Nam trước khi áp dụng rộng rãi.
Theo Vietnamnet
