Phim của Tăng Thanh Hà vướng tranh cãi cổ phục triều Nguyễn, chuyên gia nói gì?Ngay khi trailer "Hoàng hậu cuối cùng" ra mắt, trang phục hoàng thái hậu trở thành tâm điểm tranh luận, kéo theo những ý kiến trái chiều từ các nhà nghiên cứu.
Phim điện ảnh Hoàng hậu cuối cùng vừa giới thiệu teaser trailer hôm 7/7. Tuy nhiên, phim nhanh chóng vấp tranh luận xoay quanh các tình tiết về nội dung, đặc biệt là phục trang của Nam Phương hoàng hậu, Hoàng thái hậu và một số nhân vật thuộc triều Nguyễn.
Nhà sản xuất phim cần tôn trọng lịch sử khi lấy cảm hứng từ triều Nguyễn
Mới đây, Hội đồng Nguyễn Phúc tộc Việt Nam phát đi thông cáo đề nghị tôn trọng sự thật lịch sử trong các tác phẩm nghệ thuật, điện ảnh lấy cảm hứng từ triều Nguyễn.
Hội đồng cho biết thời gian qua ghi nhận một số tác phẩm điện ảnh khai thác chất liệu lịch sử triều Nguyễn, trong đó có nhiều chi tiết hư cấu liên quan đến Cựu hoàng Bảo Đại, Hoàng hậu Nam Phương và Hoàng thái hậu Từ Cung.
Một số cách xây dựng hình tượng cùng các tình tiết trong những tác phẩm này làm dấy lên nhiều ý kiến trái chiều, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ khiến công chúng có nhận thức chưa đầy đủ hoặc thiếu chính xác về các nhân vật và bối cảnh lịch sử.
Văn bản nêu rõ: "Mọi tác phẩm lấy cảm hứng từ lịch sử đều có quyền sáng tạo nghệ thuật. Tuy nhiên, việc áp đặt các quan niệm, chuẩn mực đạo đức, tâm lý hoặc giá trị xã hội của đầu thế kỷ XXI cần được cân nhắc thận trọng.
Việc diễn giải thiếu căn cứ hoặc không phù hợp với bối cảnh lịch sử có thể dẫn đến sự hiểu lầm của công chúng, đặc biệt đối với những nhân vật có thật và các sự kiện đã được ghi nhận trong những nguồn tư liệu lịch sử".
Hội đồng Nguyễn Phúc tộc Việt Nam cho rằng việc khắc họa hình tượng các nhân vật có thật cần dựa trên việc tham khảo đầy đủ các nguồn tư liệu lịch sử đáng tin cậy như tài liệu lưu trữ, thư từ, hồi ký, nhật ký, hình ảnh và lời chứng của những người liên quan.
Theo Hội đồng, nếu các chi tiết hư cấu không có cơ sở lịch sử rõ ràng nhưng vẫn gắn trực tiếp với danh tính các nhân vật lịch sử, điều này có thể ảnh hưởng đến danh dự, uy tín của các bậc tiền nhân, đồng thời gây tổn thương cho hậu duệ cũng như những người đang nghiên cứu, gìn giữ các giá trị lịch sử của triều Nguyễn.
Để bảo đảm hài hòa giữa quyền tự do sáng tạo nghệ thuật và trách nhiệm với lịch sử, Hội đồng Nguyễn Phúc tộc Việt Nam đề nghị các đơn vị sản xuất, phát hành những tác phẩm liên quan cần công khai, minh bạch cơ sở tư liệu đối với các chi tiết hư cấu về Cựu hoàng Bảo Đại, Hoàng hậu Nam Phương và Hoàng thái hậu Từ Cung khi giới thiệu tác phẩm dựa trên sự kiện hoặc nhân vật lịch sử.
Cuối cùng, Hội đồng Nguyễn Phúc tộc Việt Nam bày tỏ mong muốn nhận được sự đồng hành của các cơ quan quản lý, giới nghiên cứu, đơn vị sáng tạo nghệ thuật, cơ quan truyền thông và đông đảo công chúng trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa dân tộc trên tinh thần khách quan, khoa học và tôn trọng sự thật lịch sử.
Chưa có cơ sở kết luận phim "Hoàng hậu cuối cùng" không tôn trọng lịch sử
Trao đổi với VietNamNet, ông Đặng Trần Cường - Cục trưởng Cục Điện ảnh cho biết đã nắm thông tin vụ việc liên quan đến dư luận về tác phẩm Hoàng hậu cuối cùng của đạo diễn Bảo Nhân - Nam Cito.
Người đứng đầu Cục Điện ảnh cho biết đến thời điểm này chưa có cơ sở để đưa ra bất kỳ kết luận nào về bộ phim bởi tác phẩm chưa hoàn thành và chưa được trình Hội đồng thẩm định theo quy định của Luật Điện ảnh.
"Quan điểm của chúng tôi là mọi tác phẩm điện ảnh phải được đánh giá trên cơ sở xem đầy đủ toàn bộ bộ phim. Việc nhận xét hoặc kết luận khi chưa tiếp cận toàn bộ tác phẩm sẽ khó bảo đảm tính khách quan, công bằng đối với nhà làm phim cũng như công chúng", ông Cường nói.
Cục trưởng cho rằng chuyện khai thác các nhân vật, sự kiện hoặc bối cảnh lịch sử làm chất liệu sáng tác là hoạt động bình thường của điện ảnh Việt Nam và thế giới. Tuy nhiên, quyền tự do sáng tạo nghệ thuật luôn phải đi cùng trách nhiệm tôn trọng lịch sử, văn hóa và các giá trị được pháp luật bảo vệ.
Đối với những bộ phim sử dụng trực tiếp tên tuổi các nhân vật lịch sử hoặc khai thác các sự kiện lịch sử có ảnh hưởng lớn đến xã hội, hội đồng thẩm định sẽ xem xét rất kỹ trên nhiều phương diện, từ nội dung, bối cảnh, cách thể hiện đến tác động xã hội của tác phẩm, bảo đảm việc đánh giá được thực hiện khách quan, toàn diện và đúng quy định của Luật Điện ảnh.
Cục Điện ảnh ghi nhận và tôn trọng các ý kiến của các tổ chức, các nhà nghiên cứu, các dòng tộc và công chúng quan tâm đến lịch sử, văn hóa dân tộc, trong đó có ý kiến của Hội đồng Nguyễn Phúc tộc Việt Nam.
Đây là những thông tin tham khảo đáng lưu ý trong quá trình thực hiện chức năng quản lý nhà nước. Tuy nhiên, quyết định cuối cùng về việc phổ biến bộ phim sẽ được đưa ra trên cơ sở kết quả thẩm định của Hội đồng và các quy định của pháp luật.
"Cục Điện ảnh không đánh giá một bộ phim bằng dư luận, cũng không bảo vệ một bộ phim bằng cảm tính. Mọi quyết định đều được thực hiện trên cơ sở quy định của pháp luật", ông Cường khẳng định với VietNamNet.
Về ý kiến cho rằng bộ phim "Hoàng hậu cuối cùng" đã làm sai lệch lịch sử. Đại diện Cục Điện ảnh phản hồi chưa có cơ sở để khẳng định bộ phim có làm sai lệch lịch sử hay không. Mọi tác phẩm phải được đánh giá trên cơ sở tác phẩm hoàn chỉnh, trong bối cảnh tổng thể của bộ phim và theo các tiêu chí được quy định trong Luật Điện ảnh.
"Kết luận cuối cùng chỉ được đưa ra sau khi Hội đồng thẩm định xem xét đầy đủ tác phẩm và đánh giá theo đúng các tiêu chí của Luật Điện ảnh. Đây là nguyên tắc nhất quán mà Cục Điện ảnh áp dụng đối với tất cả các bộ phim, không riêng Hoàng hậu cuối cùng', Cục trưởng kết luận.
Theo Vietnamnet
