
Theo ban tổ chức Đấu trường VioEdu, tại một số phòng thi ở Hà Nội, trong quá trình giám sát trực tuyến đã phát hiện nhiều hình ảnh gian lận, như: Cố tình đặt camera sai vị trí, tạo "góc khuất" để can thiệp bài thi; Chụp, sao chép, phát tán trái phép đề thi, mã ca thi; Giám thị ra vào khu vực thi, nhắc bài và hỗ trợ học sinh làm bài và nhiều hành vi gian lận khác.
Giám thị kỳ thi lại tiếp tay cho gian lận
Sau những vi phạm được phát giác, nhiều người bày tỏ ý kiến bất bình bởi giám thị của kỳ thi lại là những người thực hiện, tiếp tay cho những gian lận.
Chia sẻ với VietNamNet, TS Đặng Minh Tuấn, giảng viên Trường ĐH Giáo dục (ĐH Quốc gia Hà Nội) nêu quan điểm, sự việc gian lận trong cuộc thi ở Hà Nội, trong đó có hiện tượng giám thị nhắc bài, đặt camera sai vị trí để tạo “góc khuất” dẫn đến nhiều phòng thi phải hủy kết quả là điều rất đáng lo ngại. Đây không còn là vấn đề kỹ thuật của một kỳ thi online, mà là câu chuyện về thái độ của người lớn đối với sự trung thực và sự phát triển nhân cách của trẻ.

“Khi tiêu cực xuất hiện ngay trong một cuộc thi dành cho học sinh nhỏ tuổi, phản ánh rất rõ ‘bệnh thành tích’ vẫn đang âm ỉ trong một bộ phận môi trường giáo dục. Có những người lớn không còn nhìn cuộc thi như một cơ hội để học sinh thử sức, rèn bản lĩnh, học cách trung thực, mà xem là nơi để có giải, phải có thứ hạng, có thành tích để báo cáo hoặc để chứng minh điều gì đó. Khi mục tiêu giáo dục bị thay bằng mục tiêu thành tích, thì gian lận rất dễ nảy sinh, kể cả trong một sân chơi lẽ ra phải nhẹ nhàng và tích cực.
Điều lo ngại không phải chỉ là việc một số bài thi bị hủy kết quả. Đáng sợ hơn là việc trẻ chứng kiến chính người lớn dạy mình cách lách luật, nhận trợ giúp không trung thực, chiến thắng bằng con đường sai trái. Khi đó, các em sẽ học một điều rất nguy hiểm: Rằng kết quả quan trọng hơn sự thật; có thể nói dối nếu điều đó mang lại phần thưởng, và đạo đức là thứ có thể bị thương lượng. Một khi hạt giống ấy được gieo từ nhỏ, hậu quả sẽ không dừng ở một kỳ thi, mà có thể theo các em rất lâu trong học tập, công việc và cả cách ứng xử với xã hội”, ông Tuấn nói.
Chuyên gia giáo dục Hoàng Ngọc Vinh cho rằng, đây là một bi kịch về liêm chính và là hồi chuông báo động về đạo đức nhà giáo.
“Bệnh thành tích và thói háo danh đã biến một sân chơi tự nguyện thành nơi giáo viên bỏ qua lòng tự trọng nghề nghiệp, trực tiếp tham gia vào các hành vi gian lận. Hệ lụy không hề nhỏ, làm ảnh hưởng hệ giá trị đạo đức cốt lõi mà nhà trường đang xây dựng”, ông Vinh nói.
Kết quả đẹp nhưng giả tạo
Theo TS Đặng Minh Tuấn, giảng viên Trường ĐH Giáo dục, về mặt tâm lý giáo dục, người lớn nhắc bài hay “chống lưng” cho trẻ trong một cuộc thi thực chất là đang lấy đi của các em cơ hội được đối diện với năng lực thật của mình.
“Một đứa trẻ chỉ thực sự trưởng thành khi biết mình mạnh ở đâu, yếu ở đâu, cần cố gắng chỗ nào. Nếu người lớn can thiệp để tạo ra một kết quả đẹp nhưng giả tạo, đứa trẻ có thể vui trong chốc lát, nhưng lâu dài sẽ mất đi sự tự tin thật sự, bởi sâu bên trong các em không biết thành tích đó có phải của mình hay không. Đó là tổn thương âm thầm nhưng rất sâu.
Tôi không phủ nhận những giá trị tích cực của các cuộc thi trực tuyến, nếu được tổ chức nghiêm túc, đây là hình thức rất hữu ích như tiếp cận rộng đến tận trẻ em vùng xa, chi phí thấp, tạo cơ hội cho nhiều học sinh tham gia, và phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục. Bản thân một số kỳ thi trực tuyến là sân chơi có quy mô rất lớn, thu hút hàng triệu học sinh mỗi năm. Nhưng chính vì quy mô lớn và tác động xã hội rộng như vậy, các cuộc thi trực tuyến càng cần được đặt trên nền tảng minh bạch, giám sát chặt chẽ và triết lý giáo dục đúng đắn”, ông Tuấn nói.

Theo ông Tuấn, sau sự việc này, điều cần nhất không chỉ là xử lý vi phạm kỹ thuật hay siết quy chế. “Điều quan trọng hơn, phải nhắc lại một nguyên tắc cốt lõi: Giáo dục không phải để tạo ra những bảng thành tích đẹp bằng mọi giá mà để hình thành những con người trung thực, có lòng tự trọng và biết tôn trọng giá trị lao động thật của bản thân. Nếu một cuộc thi giúp học sinh giỏi hơn nhưng làm các em xem nhẹ sự trung thực, đó cũng không còn là giáo dục đúng nghĩa. Ngược lại, nếu một cuộc thi khiến học sinh hiểu rằng thua một cách trung thực còn đáng quý hơn thắng bằng gian dối, cuộc thi đó vô cùng giá trị”, ông Tuấn nói.
TS Hoàng Ngọc Vinh chia sẻ thêm, cần nhìn nhận lỗ hổng quản lý và xem xét dấu hiệu trục lợi. “Không thể chỉ giải quyết bằng việc hủy kết quả thi. Cần kỷ luật nghiêm khắc các giám thị vi phạm, truy cứu trách nhiệm người đứng đầu bởi rất có thể hành vi gian lận có tổ chức. Đặc biệt, phải điều tra làm rõ có hay không sự móc ngoặc, hối lộ mua điểm đằng sau những hành vi này. Dù sân chơi này không do Bộ GD-ĐT tổ chức nhưng đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín của ngành giáo dục, do đó cần xử lý nghiêm”, ông Vinh nói.

Theo VietNamnet