Nóng: Cục Điện ảnh chấn chỉnh phim ngắn trên mạngCục Điện ảnh vừa có công văn đề nghị các doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp và tổ chức nghiêm túc rà soát, chấn chỉnh và thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật và phổ biến phim trên không gian mạng.
Sự phát triển nhanh của phim ngắn AI đang mở ra thị trường mới với chi phí sản xuất ngày càng thấp, nhưng đồng thời đặt ra những lo ngại về thói quen thưởng thức nội dung của khán giả, đặc biệt là người trẻ.
Một người có thể làm cả sê-ri phim
Bà Ngô Thị Bích Hạnh, Phó Chủ tịch Công ty truyền thông BHD, cho rằng sự phát triển của AI trong sản xuất nội dung không chỉ là câu chuyện riêng của Việt Nam, mà đang là mối quan tâm của nhiều ngành công nghiệp trên thế giới.
Với điện ảnh, tác động của AI hiện vẫn còn khá sớm để đánh giá cụ thể. Tuy nhiên, ở truyền hình và các chương trình, video ngắn, công nghệ này hiện diện mạnh mẽ.
Bà Hạnh dẫn lại một thống kê bà từng đọc, AI đang được sử dụng ngày càng phổ biến trong các phim ngắn tại Trung Quốc. Điều này cho thấy tốc độ thâm nhập của công nghệ vào lĩnh vực sản xuất nội dung đang diễn ra rất nhanh.
Nhà phê bình Nguyễn Phong Việt cho rằng sự bùng nổ của phim ngắn màn hình dọc thực tế đã xuất hiện tại Trung Quốc từ vài năm trước. Gần đây, xu hướng này tiếp tục phát triển khi AI được đưa vào nhiều công đoạn của quá trình sản xuất.
Có những phim sử dụng AI gần như toàn bộ. Một cách khác là sử dụng gương mặt của diễn viên thật, mua bản quyền gương mặt rồi đưa hình ảnh đó vào phim do AI tạo ra.
Ông Việt nhận định thị trường phim ngắn màn hình dọc tại Việt Nam có nhiều điều kiện để phát triển, trong đó có sự tương đồng về văn hóa, cảm xúc và câu chuyện với thị trường Trung Quốc.
Các phim ngắn AI dễ tìm kiếm trên các nền tảng.
Việc hầu hết người dùng có điện thoại thông minh, cùng với công nghệ đường truyền ngày càng thuận tiện, cũng khiến việc xem phim trên điện thoại trở nên dễ dàng hơn. Đặc biệt, AI đang làm thay đổi đáng kể bài toán chi phí sản xuất.
Theo ông Việt, nếu đoàn phim thông thường dù tinh gọn vẫn cần vài chục người thì với công nghệ AI, một người có thể làm cả một sê-ri phim. AI không chỉ tham gia vào khâu sản xuất mà còn có thể hỗ trợ nhiều công đoạn khác, từ tiền kỳ đến hậu kỳ, như âm nhạc, kịch bản và dựng phim. Vì vậy, chi phí sản xuất phim ngắn có thể tiếp tục giảm mạnh.
Đây là thị trường tiềm năng trên hai phương diện: vốn sản xuất bỏ ra ít hơn và nhu cầu nhân sự giảm xuống đáng kể. Công nghệ phát triển cũng khiến việc sản xuất phim trở nên dễ tiếp cận hơn đối với những người không nhất thiết phải được đào tạo qua trường lớp. Tuy nhiên, cùng với cơ hội đó là câu hỏi về chất lượng nội dung và bản sắc.
“Việt Nam có lợi thế khi có thể nhìn vào những gì thị trường Trung Quốc đã làm để tránh những vấp váp ban đầu. Nhưng vấn đề đặt ra là làm thế nào để tạo ra những bộ phim có bản sắc Việt, với câu chuyện gần gũi với xã hội Việt Nam”- nhà phê bình Nguyễn Phong Việt nói.
Những bộ phim vài phút và chủ nghĩa hưởng thụ
Nhà phê bình Nguyễn Phong Việt nêu thực tế, đặc điểm của phim ngắn là phải liên tục tạo sự hấp dẫn, tạo những cú bẻ lái để giữ người xem dù thời lượng chỉ vài phút. Những chủ đề như tình tiền, xã hội đen, tổng tài, ngoại tình, người giàu - người nghèo thường được khai thác theo công thức gây sốc để thu hút khán giả.
Theo ông Việt đây cũng là điểm khiến phim ngắn có sức hút, bởi nó đem đến cho người xem trải nghiệm mới. Những câu chuyện này có thể xuất hiện ở phim ngắn trong khi khó xuất hiện ở những tác phẩm được kiểm duyệt chặt chẽ hơn.
Điều khiến ông lo ngại nhất không nằm ở riêng các chủ đề này mà ở thói quen tiếp nhận nội dung. Phim ngắn là sản phẩm giải trí của một thế hệ mà nhiều người trẻ không còn xem tivi như trước. Màn hình điện thoại trở thành một chiếc tivi thu nhỏ, luôn đi cùng người dùng trong suốt ngày.
Từ khi các nền tảng video ngắn xuất hiện, có những lo ngại về việc nội dung ngắn, nhanh, đôi khi gây sốc có thể kích thích sự hưng phấn của người xem. Khi đã quen với những nội dung ngắn, nhanh, gọn và gây sốc, người xem có thể cảm thấy chán với những nội dung dài và cần nhiều thời gian để tiếp nhận.
Chuyên gia lo ngại việc phim ngắn ngày càng phổ biến có thể khiến bộ phận người xem đánh mất thói quen cảm nhận những nội dung sâu sắc và dài hơi.
“Phải có một cái sự kiểm soát nhất định” là quan điểm được ông Việt đặt ra trước sự phát triển mạnh của phim ngắn. Theo ông, những tác phẩm hay, hấp dẫn và thú vị không phải lúc nào cũng có thể gói gọn trong vài phút. Những câu chuyện sâu sắc cần thời gian để giải thích, phát triển và cảm nhận.
Từ đó, ông lo ngại việc phim ngắn ngày càng phổ biến có thể khiến một bộ phận người xem đánh mất thói quen cảm nhận những nội dung sâu sắc và dài hơi.
Theo ông Việt, việc khán giả ngày càng quen với những nội dung ngắn, nhanh và dễ tiếp nhận cũng đặt ra câu hỏi về cách người trẻ thưởng thức các sản phẩm giải trí. Điều này có thể liên quan đến xu hướng đề cao sự tiện lợi, thỏa mãn nhanh trong giải trí, mà ông gọi là một biểu hiện của “chủ nghĩa hưởng thụ”.
Người trẻ liên tục được tiếp nhận những “món ăn” quá đơn giản, nhanh chóng và tiện lợi, nó có thể hình thành một thói quen không tốt. Đánh giá sẽ vẫn có những người trẻ có khả năng sàng lọc, vượt qua ảnh hưởng đó, nhưng ông vẫn đặt ra câu hỏi là có bao nhiêu người làm được như vậy.
Một vấn đề khác được chuyên gia cảnh báo là trong vài năm tới, ngày càng nhiều người trẻ có thể tự học và sử dụng công nghệ để làm phim mà không cần qua trường lớp. Khi kỹ năng công nghệ và ngoại ngữ tốt nhưng thiếu những bộ lọc về nhận thức, quan điểm và văn hóa làm nghề, những xu hướng khó kiểm soát có thể xuất hiện.
Trong khi đó, tốc độ phát triển của công nghệ luôn nhanh hơn tốc độ xây dựng và điều chỉnh các quy định. Ông Việt cho rằng cần có sự chuẩn bị từ sớm, thay vì đợi sai phạm xảy ra rồi mới xử lý. Theo ông, điều quan trọng là tầm nhìn của các nhà quản lý để xây dựng những quy định, văn bản và điều luật có thể tính đến xu hướng trong khoảng 5-10 năm tới.
Theo các chuyên gia, nỗi lo AI làm giảm vai trò của diễn viên thật, trường quay thật và con người thật không chỉ đặt ra ở Việt Nam mà là vấn đề mà ngành công nghiệp trên thế giới đang quan tâm.
Với tốc độ phát triển hiện nay, AI sẽ tiếp tục thay đổi cách làm phim. Còn với khán giả, câu hỏi không chỉ là xem gì mà còn là liệu việc quá quen với những nội dung nhanh, ngắn và tiện lợi có làm thay đổi cách con người tiếp nhận những giá trị cần nhiều thời gian để cảm nhận hay không.
Theo VTC News
