Nếu xét thế hệ diễn viên 9X của điện ảnh Việt, Phương Anh Đào là một trong số ít gương mặt xây dựng được hình ảnh vừa có giá trị chuyên môn, vừa sở hữu sức hút phòng vé. Sinh năm 1992 tại Bạc Liêu và tốt nghiệp Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh TP.HCM, cô không nổi tiếng theo kiểu bùng nổ chỉ sau một vai diễn, mà đi lên bằng quá trình tích lũy bền bỉ. Trước khi bước chân vào điện ảnh, Phương Anh Đào hoạt động với vai trò người mẫu ảnh, đóng quảng cáo và xuất hiện trong nhiều MV ca nhạc của các nghệ sĩ như Erik, Noo Phước Thịnh hay Bùi Anh Tuấn. Giai đoạn đầu sự nghiệp, cô cũng tham gia một số sitcom, web drama và phim truyền hình để rèn luyện diễn xuất trước khi chuyển hướng sang màn ảnh rộng.
Bước ngoặt đầu tiên đến vào năm 2018 với Nhắm Mắt Thấy Mùa Hè. Trong phim, Phương Anh Đào vào vai Hạ - một cô gái sang Nhật Bản tìm lại ký ức về người cha đã khuất. Dù không phải tác phẩm ăn khách, bộ phim lại giúp nữ diễn viên ghi điểm với giới chuyên môn nhờ lối diễn xuất tự nhiên, giàu nội tâm. Cũng trong năm này, cô góp mặt trong Chàng Vợ Của Em, từng bước tiếp cận khán giả đại chúng thông qua dòng phim thương mại.
Những năm tiếp theo, Phương Anh Đào liên tục thử sức với nhiều thể loại khác nhau. Năm 2020, cô đảm nhận vai chính trong Bằng Chứng Vô Hình, bản remake từ tác phẩm Hàn Quốc Blind. Hóa thân thành Thu – cô gái khiếm thị vô tình trở thành nhân chứng của một vụ án mạng, Phương Anh Đào nhận được nhiều lời khen bởi khả năng xử lý tâm lý nhân vật và những phân đoạn giàu cảm xúc. Đây cũng là một trong những vai diễn cho thấy cô đủ khả năng gánh vác các dự án điện ảnh có yêu cầu diễn xuất nặng.
Cột mốc quan trọng nhất về mặt nghệ thuật của Phương Anh Đào phải kể đến Tro Tàn Rực Rỡ (2022) của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên, chuyển thể từ truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư. Ít ai biết, dù là một trong những diễn viên đầu tiên được gửi hồ, Phương Anh Đào lại bị từ chối cho casting vì đạo diễn cho rằng cô quá xinh đẹp, không phù hợp hình ảnh người phụ nữ lam lũ miền Tây. Không bỏ cuộc, nữ diễn viên chủ động xin thêm cơ hội. Trước ngày bấm máy gần một tháng, cô về Cà Mau phơi nắng cho da sạm màu, học việc bếp núc và khi quay còn được hóa trang để hàm răng bớt trắng.
Nhờ màn "lột xác" ấy, Phương Anh Đào hóa thân thuyết phục thành Nhàn, người phụ nữ chịu nỗi đau mất con, bị chồng ghẻ lạnh trong Tro Tàn Rực Rỡ. Diễn xuất giàu nội tâm của cô nhận nhiều lời khen, góp phần giúp bộ phim thắng giải Phim điện ảnh xuất sắc tại Liên hoan phim Việt Nam 2023.
Dẫu vậy, phải đến Mai, bộ phim gắn nhãn 18+ của Trấn Thành, Phương Anh Đào mới thực sự vụt sáng thành ngôi sao phòng vé. Trấn Thành tiết lộ anh mất gần hai năm tìm kiếm gương mặt phù hợp cho vai Mai và sau khi xem nhiều tác phẩm của Phương Anh Đào đã khẳng định: "Đây là định mệnh, vai này phải là của cô ấy."
Trong phim, Phương Anh Đào chinh phục khán giả với hình ảnh người phụ nữ 37 tuổi mang nhiều tổn thương, từ những cảnh chật vật mưu sinh, một mình nuôi con đến ánh mắt uất nghẹn vì quá khứ đầy bi kịch. Thành công vang dội của Mai không chỉ đưa bộ phim vượt mốc 550 tỷ đồng doanh thu mà còn giúp Phương Anh Đào từ diễn viên thực lực trở thành một trong những ngôi sao sáng giá nhất của điện ảnh Việt.
Tuy nhiên, thay vì tận dụng sức nóng để nhận nhiều dự án liên tiếp, Phương Anh Đào lại lựa chọn cách đi chậm. Sau Mai, cô gần như vắng bóng khỏi màn ảnh rộng suốt gần hai năm. Nữ diễn viên nhiều lần chia sẻ rằng bản thân nhận được rất nhiều lời mời nhưng chủ động từ chối phần lớn để tìm kiếm những nhân vật đủ mới mẻ, tránh lặp lại chính mình và không khiến khán giả cảm thấy nhàm chán.
Đầu năm 2026, Phương Anh Đào trở lại với Báu Vật Trời Cho của đạo diễn Lê Thanh Sơn, tái hợp Tuấn Trần sau thành công của Mai. Trong phim, cô vào vai Ngọc, một người mẹ đơn thân sống ở làng chài ven biển, có mối tình với chàng trai tên Hồng. Dù được kỳ vọng lớn nhờ hiệu ứng từ cặp đôi chính, tác phẩm lại không tạo được cú hích doanh thu như mong đợi và nhận nhiều ý kiến trái chiều về kịch bản. Tuy vậy, diễn xuất của Phương Anh Đào vẫn được xem là một trong những điểm sáng của bộ phim.
Hiện tại, dự án điện ảnh mới nhất mà Phương Anh Đào xác nhận tham gia là Ngày Con Còn Mẹ của đạo diễn Vũ Ngọc Đãng, dự kiến ra mắt vào cuối năm 2026. Bộ phim đánh dấu màn tái hợp giữa cô và nghệ sĩ Hồng Đào sau thành công của Mai. Nếu trong tác phẩm trước cả hai từng để lại nhiều tiếc nuối với mối quan hệ mẹ chồng - nàng dâu hụt, thì ở dự án mới họ sẽ vào vai mẹ con ruột. Phim thuộc thể loại tâm lý - gia đình, khai thác tình mẫu tử cùng những xung đột, mất mát và hành trình hàn gắn, đồng thời được kỳ vọng sẽ là một trong những tác phẩm đáng chú ý của điện ảnh Việt trong mùa phim cuối năm.
