Gái xinh 23 tuổi ra ngoài ăn diện như hot girl, về nhà phòng bẩn như bãi rác, mẹ lên tận mạng bóc phốtMột người mẹ đã gây xôn xao mạng xã hội khi đăng tải hình ảnh căn phòng của cô con gái 23 tuổi ngập rác, đồ ăn thừa và quần áo chất kín lối đi.
Luật sư cảnh báo hành vi này có thể xâm phạm quyền riêng tư, danh dự, nhân phẩm và khiến người đăng phải chịu trách nhiệm pháp lý.
Không khó để bắt gặp những bài viết, video ghi lại hình ảnh cá nhân kèm theo lời bình luận, cáo buộc nhằm “bóc phốt” một người hoặc một sự việc trên mạng xã hội. Nhiều nội dung nhanh chóng thu hút hàng nghìn lượt tương tác, chia sẻ, kéo theo làn sóng bình luận, công kích người xuất hiện trong video.
Tuy nhiên, đằng sau những bài đăng tưởng chừng chỉ nhằm phản ánh sự việc là nguy cơ xâm phạm quyền hình ảnh, đời sống riêng tư, danh dự và nhân phẩm của người khác.
Trao đổi về vấn đề này, ThS.LS Nguyễn Đức Thắng Ý, Giảng viên Học viện Tư pháp, Giám đốc điều hành Hãng luật Ylaw & Partners cho biết, hình ảnh và thông tin cá nhân là những yếu tố gắn liền với quyền nhân thân, được pháp luật bảo vệ. Việc tự ý quay phim, thu thập và đăng tải hình ảnh, thông tin có khả năng nhận diện người khác lên mạng xã hội khi chưa được sự đồng ý có thể xâm phạm quyền đối với hình ảnh, quyền về đời sống riêng tư và các quyền, lợi ích hợp pháp khác.
Theo luật sư, Điều 32 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình. Việc sử dụng hình ảnh cá nhân phải được người đó đồng ý, trừ một số trường hợp luật định như sử dụng vì lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng hoặc hình ảnh được ghi nhận từ các hoạt động công cộng mà không làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của người có hình ảnh.
Bên cạnh đó, Điều 38 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ. Vì vậy, việc tự ý ghi hình, công khai những cuộc trò chuyện cá nhân, sinh hoạt gia đình hoặc tình huống mang tính riêng tư có thể làm phát sinh trách nhiệm pháp lý.
Luật sư Nguyễn Đức Thắng Ý lưu ý, cần phân biệt giữa quyền ghi hình và quyền đăng tải, công khai hình ảnh. Việc một người đồng ý xuất hiện trong video không đồng nghĩa với việc họ mặc nhiên chấp thuận cho video được đăng tải công khai, chia sẻ rộng rãi hoặc sử dụng vào những mục đích khác.
Không thể lấy lý do video được quay tại nơi công cộng để mặc nhiên cho rằng người quay có quyền phát tán không giới hạn. Tính hợp pháp của hành vi phải được xem xét trên cơ sở mục đích ghi hình, hoàn cảnh xảy ra sự việc, tính chất thông tin, nội dung đăng tải và phạm vi sử dụng hình ảnh.
Đăng tải để bêu xấu có thể bị phạt tiền, truy cứu hình sự
Theo luật sư, nếu video được đăng tải nhằm bêu xấu, xúc phạm hoặc cố tình khiến người xuất hiện bị cộng đồng mạng công kích, người thực hiện có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý tùy tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi.
Về xử phạt hành chính, theo Nghị định 174/2026/NĐ-CP, hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống hoặc xúc phạm danh dự, nhân phẩm cá nhân có thể bị phạt tiền từ 10-15 triệu đồng đối với cá nhân.
Trường hợp tiết lộ thông tin thuộc bí mật đời tư của cá nhân mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, mức phạt đối với cá nhân có thể từ 15-25 triệu đồng. Ngoài ra, người vi phạm còn có thể bị buộc gỡ bỏ thông tin vi phạm.
Đối với hành vi công khai dữ liệu cá nhân trái quy định, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của chủ thể dữ liệu hoặc công khai khi chưa có sự đồng ý, trừ trường hợp pháp luật cho phép, Nghị định 330/2026/NĐ-CP quy định mức phạt đối với cá nhân từ 15-25 triệu đồng. Người vi phạm còn có thể bị buộc gỡ bỏ dữ liệu đã công khai.
Không chỉ đối mặt với xử phạt hành chính, người đăng tải còn có thể phải chịu trách nhiệm dân sự. Theo Điều 32 và Điều 34 Bộ luật Dân sự năm 2015, người bị sử dụng hình ảnh trái phép có quyền yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm, gỡ bỏ hình ảnh, cải chính công khai, xin lỗi và bồi thường thiệt hại.
Nghiêm trọng hơn, nếu hành vi có đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm, người đăng tải có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Làm nhục người khác" theo Điều 155 hoặc tội "Vu khống" theo Điều 156 Bộ luật Hình sự. Trường hợp sử dụng việc đe dọa công khai, phát tán video để gây sức ép nhằm chiếm đoạt tài sản, hành vi còn có thể bị xem xét về tội "Cưỡng đoạt tài sản" theo Điều 170.
Bị “bóc phốt”, cần làm gì để bảo vệ mình?
Đối với người bị đăng tải hình ảnh trái phép, luật sư khuyến nghị cần nhanh chóng lưu giữ chứng cứ trước khi video, bài viết bị xóa hoặc chỉnh sửa. Các chứng cứ cần thiết gồm đường dẫn bài đăng, tên tài khoản đăng tải, thời điểm đăng, ảnh chụp màn hình, nội dung video và những bình luận có tính chất xúc phạm. Trường hợp cần thiết, người bị xâm phạm có thể đề nghị Thừa phát lại lập vi bằng để ghi nhận nội dung và tình trạng hiển thị của bài đăng.
Sau khi thu thập chứng cứ, người bị ảnh hưởng có thể yêu cầu người đăng tải gỡ bỏ video, chấm dứt việc chia sẻ, xin lỗi và cải chính công khai. Đồng thời, có thể báo cáo nội dung vi phạm đến nền tảng mạng xã hội hoặc gửi đơn đến cơ quan công an nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật.
“Trong môi trường mạng, thông tin có thể lan truyền rất nhanh và để lại hậu quả lâu dài đối với người bị đưa hình ảnh lên mạng. Vì vậy, người sử dụng mạng xã hội cần thận trọng khi đăng tải, chia sẻ thông tin về người khác. Việc phản ánh một sự việc không đồng nghĩa với quyền xúc phạm, bêu riếu hay xâm phạm đời tư của người liên quan. Người bị xâm phạm cũng cần lựa chọn phương thức bảo vệ quyền lợi phù hợp, tránh đăng tải thông tin riêng tư của người khác để đáp trả, khiến tranh chấp tiếp tục leo thang”, luật sư Nguyễn Đức Thắng Ý nhấn mạnh.
Theo Tiền Phong
